SCHŎLA, æ, f. Lieu où l’on enseigne, école. Syn. Ludus litterarius, gymnasium. Phras. 1. Sunt ibi scholæ publicæ, il y a ici des écoles publiques. Patet ibi litterarum ludus, quo juventus in disciplinam convenit; est ibi doctrinarum sedes nobilis, ad quam disciplinæ causa juventus frequens concurrit; est ibi nobilium ingeniorum altrix gymnasium; est optimarum artium domicilium; litterarum, divinæ humanæque scientiæ officina fama nobilis; habent ibi et bonæ artes suum sacrarium, et quoddam quasi Musarum templum; nec scholasticæ palæstræ copia deest. 2. Multi hic scholam frequentant, ici bien des gens fréquentent l’école. Frequens hic juventus in disciplinam convenit; frequens hic juventus disciplinæ causa ad præceptores concurrit; frequentes hic magistris operam dant; multi hic studiorum causa in ludum eunt, scholas obeunt, gymnasium terunt. Cf. [Frequento]. 3. Scholam amplius non frequentat, il ne va plus à l’école. Ludo multam salutem dixit; manum ferulæ subduxit; bonarum artium disciplinis nuntium remisit. Usus: Homo e schola atque a magistro recens. Scholæ strepunt discentium vocibus. Schola soluta, dimissa, à la fin de la classe. Scholam explicare, in librum conferre, id est, quæstionem umbratilem, traiter une question, faire un livre, un traité.
SCĬENTER, Savamment, habilement. Syn. Scite, intelligenter, apte. Usus: Scienter versari in re aliqua. Iis, quæ habes, scienter utere et modice.
SCĬENTĬA, æ, f. Science, savoir, connaissance; art, habileté. Syn. Doctrina disciplina, rerum cognitio, intelligentia, prudentia. )( Inscitia, ignoratio. Epith. Admirabilis et incredibilis, pene divina, certissima, civilis, excellens, eximia, finitima, litigiosa, necessaria obscurior, par, peregrina, externa, perfecta, potior, præstabilis, quæstuosa, similis, summa, tanta, tenuis, vicina, utilis. Phras. 1. Scientiæ in scholis cum virtute sunt conjungendæ, dans les écoles, il faut joindre la vertu à la science. In gymnasiis progressiones, progressus non in bonis tantum artibus, sed in virtutibus etiam juventus faciat, necesse est; in scholis non ingenuarum solum artium studia, sed virtus etiam divinusque cultus vigeat; juventus in schola disciplinis simul et virtutibus imbuatur et erudiatur; qui scholas frequentant, non doctrinæ modo, sed virtutis quoque studiosi sint; scholarum alumni diligentiam omnem ad comparandam tum doctrinam, tum virtutem adhibeant, necesse est. In scholis virtus a litteris abesse, segregari non debet; in societatem doctrinæ, virtutis studium se offerat necesse est. 2. Scientiam in geometricis non vulgarem habet, il est fort habile dans la géométrie. Geometricis litteris perfecte est eruditus; geometriam penitus cognovit, callet omnino; in geometria excellit, vincit omnes, nemini secundus est, parem habet neminem, superior est omnibus; geometricis disciplinis apprime excultus est; in geometricis litteris ita processit, ut ad summum pervenerit. Usus: Omnes trahimur ad scientiæ cupiditatem. Scientias facile percipere. Aliquid scientia comprehendere. Habere scientiam multarum artium. Scientias alicui tradere. Oratoris actio scientia non continetur, le débit, l’action oratoire n’est pas une affaire de science. Scientia rei militaris, oratoriæ, juris civilis.
SCĪLĬCET, Cela s’entend, bien entendu, naturellement, sans doute. Syn. Videlicet, nempe, nimirum, certo, profecto, nam, enim. Usus: Quis? tu ipse scilicet. Arma quærenda sunt scilicet, ut novum dominum patiamur. Brutus terram osculo contigit: scilicet quod ea communis mater omnium mortalium esset, Brutus baisa la terre, parce que la terre est la mère commune des mortels.
SCINDO, is, scĭdi, scissum, ere, a. Déchirer, diviser, séparer violemment. Syn. Conscindo, discindo, seco, reseco, amputo, cædo, findo, diffindo. Usus: Ipse dolorem meum ne scindam, pour ne pas rouvrir moi-même ma blessure. Comam scindere.
SCINTILLA, æ, f. Étincelle. Syn. Igniculus. Usus: Neque scintilla deterrimi belli relinquatur, pour anéantir jusqu’à la dernière étincelle de cette guerre infâme.
SCINTILLO, as, avi, are, n. Étinceler, briller. Syn. Splendeo, emico. Usus: En, ut oculi scintillant.
SCĬO, scis, scīvi vel scĭi, scītum, scire, a. Savoir, connaître; apprendre; pouvoir. Syn. Habeo, teneo, cognosco, cognitum habeo, non ignoro, non sum nescius, scientiam meam non fugit; me non latet, præterit; scientia comprehendo, scientiam habeo, perspectum mihi est, mihi conscius sum, mihi de re aliqua certum est; apertum mihi est, non obscurum, notum mihi est; patet mihi res, in promptu est, non est ignotum, liquet, exploratum perspectumque habeo. )( Nescio. Adv. Admodum, nihil, celeriter, certo, latine, græce, lente, luculenter, mature, mediocriter, melius, plane, probe. Phras. 1. Scio res tuas omnes et consilia, je connais vos affaires et vos desseins. Non sum rudis rerum tuarum; probe scio, non est occultum, exploratissimum mihi est; non me fallit non me fugit, quid agas, quid moliaris. Ad me quoque rerum tuarum conscientia pertinet, quando ipse me conscium voluisti. Patent res tuæ ac consilia, quando ipse me eorum participem fecisti. 2. Scio quid agam, je sais ce que je dois faire. Certum habeo, quid agam; exploratam et explicatam habeo rationem consilii, salutis meæ. Quemadmodum expediam exitium hujus rei, reperi. Deliberatum cum animo habeo meo, quæ consilii ratio mihi sit tenenda, ineunda. 3. Scio multos mihi esse perinfensos, je sais que j’ai beaucoup d’ennemis. Haud me fallit; haud ignarus sum; non sum nescius; satis gnarus sum, multos animo in me esse perinfenso. Compertum habeo; exploratissimum habeo; pro certo, pro comperto, pro explorato habeo; certum, cognitum, perspectum, exploratum habeo, multos periniquo esse in me animo. Cf. [Cognosco]. 4. Nihil adhuc scio de re, je ne sais encore rien de cela. Nihil comperti habeo; res etiamnum clam me est; fugit etiamnum, latet me res ea. Cf. [Nescio], [Ignoro]. Usus: Latine luculenter scio. De iis nihil scire aut existimare queo. Sed non venerat, quod sciam, mais il n’était pas venu, que je sache, à ma connaissance. Prudens sciensque fecit, il l’a fait sciemment, de propos délibéré.
SCĪPĬO, ōnis, m. Bâton.
SCISCĬTOR, aris, atus sum, ari, d. a. S’enquérir, s’informer. Syn. Scitor, quæro, percontor. Usus: Ab vel ex aliquo sciscitari sententiam. Sciscitari de aliqua re. Cf. [Interrogo].