SĒNĬUM, ĭi, n. Vieillesse, caducité; affliction. Syn. Senectus. Usus: Civitas ista senio confecta, cette ville est plongée dans l’affliction. Cf. [Senectus].
SENSIM, Insensiblement, peu à peu, graduellement. Syn. Pedetentim, leniter. )( Repente. Usus: Omnis mutatio sensim est facienda. Sensim ille dicebat causæ propria, tu cursim aliena, il disait posément des choses utiles à la cause, toi tu dis en courant des choses qui y sont étrangères.
SENSUM, i, n. sæpius SENSA, ōrum, n. pl. Sentiments, pensées, opinion. Syn. Sententia, sensus animi, consilium. Usus: Sensa mentis et consilia verbis explicare, exprimer ses pensées par la parole.
SENSŬS, ūs, m. Sentiment, sensation. Syn. Facultas corporea et exterior animi intelligentis, intima cogitatio; sententia, judicium. Epith. Acerbissimus, æternus, carus, certus, communis, divinus, domesticus, extremus, gravis, humanus, intimus, liberior, moderatus, nimius, rectus, voluptuarius, vulgaris. Phras. 1. Mortui sensum non habent, les morts n’ont plus de sentiment. Sentiendi vis morte exstinguitur; morte sensus amittitur; mortui sensu carent; mortuis nullus sensus inest. Usus: 1. Sensus, interpretes ac nuntii rerum, in capite tanquam in arce mirifice ad usus necessarios collocati sunt. Sensus sunt velut viæ quædam ad oculos, nares, aures a sede animi perforatæ. Quod sensibus percipi non potest. Cum spiritu sensum jucunditatis amisit. Abstrahere a sensu mentis. Ab operis sensu aliquem avertere. 2. Sensum, sententia, animus, mens, cogitatio, sentiment, disposition, manière de voir. Quis est sensus tuus ea de re? quæ cogitatio? Vultus ostendit, quo sensu quidvis pronuntietur. Ego de meo sensu judico. 3. Existimatio, judicium, captus, sentiment, idée, bon sens. Est hic communis omnium sensus. Longe hoc est ab imperitorum intelligentia sensuque.
SENTENTĬA, æ, f. Avis, opinion; sentiment, volonté, jugement. Syn. Dictum et oratio brevis et præclara; consilium, mens, opinio, voluntas. Epith. Accommodata, acuta, antiquissima, certa, communis, consularis, digna, dubia, firma, gravissima, illustris, libidinosa, ornatissima, perspicua, regalis, senatoria, virilis, utilis. Phras. 1. Omnium sententia eadem fuit, pacem bello præhabendam, tous furent de cet avis que la paix était préférable à la guerre. Pars major in hanc sententiam ivit, censuit, consensit, discessit, concessit, pedibus ivit. Stetere plerique omnes in eadem sententia; in pacem inclinavere plerique; haud dispar erat animorum habitus; nullius sententia in diversum tendebat; omnium sententiæ eo decurrebant, ut pax, si posset, æquis: sin minus, tolerandis conditionibus peteretur. Omnes in idem consilium descendere; una erat consentiensque vox omnium pacem bello præferendam; pax præ bello probata est, placuit omnibus. 2. Non permanes in tua sententia, vous ne persistez pas dans votre opinion. Non perseveras in sententia; non tenes, non retines tuam sententiam; non manes in proposito, in sententia tua; mutas sententiam, consilium, opinionem; animi sensum mutas, deponis; e proposito declinas, aberras, egrederis; tibi non constas; a te dissentis; labas in sententia; a sententia discedis, desciscis; de sententia facile decedis; ad sententiam aliorum abis. 3. Improborum artibus a sententia sua abductus est, les artifices des méchants l’ont fait changer d’avis. Improborum artibus factum est, ut abjecta vetere sententia novam susciperet; in alia omnia abiret; sententiam suam repudiaret; de sua sententia desisteret, decederet; improborum malevolentissimis obtrectationibus, infensa iniquaque opera de sententia depulsus, dejectus, deductus, motus, dimotus, deterritus, detrusus, deturbatus est; improborum culpa factum est, ut animum ab ea sententia abduxerit, institutæ cursum opinionis flexerit, mutarit, alio converterit; improborum artes fregere ejus sententiam; eum ad suam sententiam duxere, perduxere, traduxere. Cf. [Opinio], [Consilium], [Propositum]. Usus: 1. Sententia utraque optimos habet auctores. 2. Consilium, mens, opinio, voluntas, propositum, suffragium, sentiment, vue, disposition, volonté. Nihil nisi de tua sententia, statuam. Ex animi sententia hoc tibi confirmo ac juro. Rem ex sententia gessi et confeci. Vicit ea sententia. In Bruti sententiam senatus decrevit. 3. (Cum verbis: dico, fero, pronuntio), avis exprimé officiellement, sentence, suffrage. M. Cato sententiam rogatus, severam dixit, tulit, pronuntiavit. Ne plura prolocutus sententiam pergit. Reus omnibus sententiis damnatus, nullius absolutus est. 4. Argumenta, sens, signification. Epistolæ sententia hæc erat 5. Phrasis, phrase, période. Eas litteras dum recito, dumque de singulis sententiis breviter disputo.
SENTENTĬŌSĒ, D’une manière profonde, sentencieuse. Syn. Graviter, scite.
SENTENTĬŌSUS, a, um, Profond, sentencieux. Usus: Asiaticæ dictionis duo sunt genera: unum sententiosum, argutum alterum, l’un sentencieux, l’autre subtil.
SENTĪNA, æ, f. Sentine d’un navire; lie, rebut, ordures. Syn. Fundus seu ima pars navis. Epith. Magna et perniciosa. Usus: Ejicere perniciosam sentinam urbis et exhaurire.
SENTĬO, is, si, sum, tire, a. Percevoir, sentir, remarquer, voir. Syn. Sensum accipio, sensibus percipio, sensum alicujus rei capio, sensum ex mœrore percipio; odore quodam suspicionis aliquid persentisco, sensu gusto, gustum alicujus rei habeo vel sensum; intelligo, audio; censeo, judico; agnosco. )( Sensu careo. Adv. Acerbissime, acute, amicissime, apertissime, constantissime, demisse, fortissime, humiliter, improbissime, admodum, peræque, sapienter, sero. Phras. 1. Dolores sentio gravissimos, je ressens de violentes douleurs. Sensum doloris capio acutissimum; doloris sensu afficior gravissimo; doloribus gravissimis discrucior, opprimor, conficior, exerceor. Cf. [Dolor]. 2. Nihil amplius sensi, je n’ai plus rien senti, je fus privé de sentiment. Alienato a sensibus animo eram; ab sensu doloris nescio quæ me cura nova avertit; jam dudum obduxi callum; percallui ad dolorem; obduruit animus; malis dudum obdurueram; sensus stupore doloris nihil percepi; a sensu sensus aberat; ejus rei sensus ad animum non pervenerat. 3. Omnes idem sentiunt, tous sont du même avis. Omnes idem volunt, idem defendunt; omnia consilia cum illius consilio conjuncta sunt; nulla varietas est opinionum, voluntatum; nulla in re dissentiunt; in unam omnes sententiam eunt, discedunt; summa est consensio ac societas consiliorum et voluntatum; omnium sensus congruunt; una mente omnes consentiunt. Cf. [Consentio], [Concordia]. 4. Ego sic sentio, pour moi, voilà mon sentiment. Hic mihi de re sensus, hæc sententia est; ita de re statuo; hic mihi est animus; mihi sic videtur; mea sic est ratio. Uses: 1. Quidam sensus stupore quodam cibi suavitatem non sentiunt. 2. Judico, censeo, avoir un avis, penser, juger. Omnes idem sentiunt. Sentire cum aliquo. Quid sentiam habeo, quid dicam non reperio, je sais ce que je pense, mais je ne trouve pas le mot pour exprimer ma pensée. 3. Agnosco, intelligo, s’apercevoir, remarquer, reconnaître. Sentio quid velis.