[195] Eulogium historiarum, édition Haydon, Collection du Maître des rôles, Londres, 1858, 3 vol. 8o, t. III, p. 391, année 1402.
[196] Holinshed, Chronicles, Londres, 1587, 5 vol. fol., t. III, p. 945. Ce frère avait refusé le serment de suprématie.
[197] D'après Hardy: Registrum palatinum Dunelmense, Introduction.
Théodore, archevêque de Cantorbéry, au neuvième siècle, dressa une sorte de tarif de ces échanges: «Pro uno mense quem in pane et aqua pœnitere debet psalmos mille ducentos flexis genibus decantet.—Item, alio modo, duodecim triduanæ singulæ cum psalteriis tribus impletis et cum palmatis trecentis per singula psalteria excusant unius anni pœnitentiam.—Centum solidi dati in eleemosynam annum excusant.» (Theodori archiepiscopi Cantuariensis pœnitentiale, dans la Patrologie de Migne, t. XCIX, col. 938 et 940.)
Halitgarius, aussi au neuvième siècle, s'occupa de même de dresser des tables de pénitences: «Pro uno mense, quem in pane et aqua jejunare debet, psalmos mille ducentos genibus flexis, vel sine genuum flexione mille DLXXX psalmos decantet.» Il ajoute qu'on continue de même, s'il y a lieu, pour toute la première année de pénitence, soit 20 160 psaumes à chanter si on ne se met pas à genoux. (Halitgarii episcopi Cameracensis liber pœnitentialis, dans la Patrologie de Migne, t. CV, col. 706).
[198] Voir Chaucer's pardoner and the pope's pardoners, by Dr J. J. Jusserand. London, Chaucer society, 8o.
Suche glaring eyghen hadde he as an hare.
[200] «Cum sit statutum in canone, ne qui eleemosynarum quæstores ad prædicandum aut indulgentias clero et populo insinuandum sine literis dioecesanis aut apostolicis admittantur, literæque apostolicæ quæstoribus hujusmodi concessæ ante admissionem eorum per dioecesanos examinari debeant diligenter; ex gravi tamen multorum querela ad nostrum pervenit auditum, quod nonnulli ex hujusmodi quæstoribus, non sine multa temeritatis audacia, motu suo proprio, in animarum subditorum nostrorum periculum et jurisdictionis nostræ elusionem manifestam, indulgentias populo concedunt, super votis dispensant, et perjuriis, homicidiis, usuris et peccatis aliis, sibi confitentes absolvunt, et male ablata, data sibi aliqua pecuniæ quantitate, remittunt ac alias abusiones quamplurimas faciunt et exponunt....» (Registrum palatinum Dunelmense, édition Hardy, t. III.)
[201] Prologe of the pardoner.