Note 367: «Philippus, Dei gratia.., Guillelmo de Nogareto... plenam et liberam tenore præsentium commitimus potestatem, ratum habituri et gratum, quidquid factum fuerit in præmissis, et ea tangentibus, seu dependentibus ex eisdem...» Dupuy., Pr., 175.[(retour)]

Note 368: Pétrarque.[(retour)]

Note 369: «Ut proditionem fecerint eidem domino Guillelmo et sequacibus suis, ac trascinare fecissent per Anagniam vexillum ac insignia dicti domini Regis, favore et adjutorio illius Bonifacii.» Dupuy, Pr., p. 175.[(retour)]

Note 370: Dupuy.[(retour)]

Note 371: «Guillelmus prædictus asseruit dictum dominum Raynaldum (de Supino), esse benevolum, sollicitum et fidelem... tam in vita ipsius Bonifacii quam in morte... et ipsum dominum Guillelmum receptasse tam in vita quam in morte Bonifacii prædicti.» Dup., Pr., p. 175.[(retour)]

Note 372: «Muoia papa Bonifacio, e viva il Re di Francia.» Villani.[(retour)]

Note 373: «Pulsata communi campana, et tractatu habito, elegerunt sibi capitaneum quemdam Arnulphum... Qui quidem... illis ignorantibus, domini papæ exstitit capitalis inimicus.» Walsingham.[(retour)]

Note 374: «Heu me! durus est hic sermo!»[(retour)]

Note 375: «Flevit amare.»[(retour)]

Note 376: «Ruptis ostiis et fenestris palatii papæ, et pluribus locis igne supposito, per vim ad papam exercitus est ingressus; quem tunc permulti verbis contumeliosis sunt agressi: minæ etiam ei a pluribus sunt illatæ. Sed papa nulli respondit. Enimvero cum ad rationem positus esset, an vellet renunciare papatui, constanter respondit non, imo citius vellet perdere caput suum, dicens in suo vulgari: «Ecco il collo, ecco il capo.» Walsingham, apud Dupuy, Pr.—«Da che per tradimento come Jesu Christo voglio essere preso, convienmi morire, almeno voglio morire come papa.» Et di presente si fece parare dell' amanto di san Piero, et con la corona di Constantino in capo, et con la chiavi et croce in mano, et posesi a sedere suso la sedia papale.» Villani, VIII, 63.—«Et eust été féru deux fois d'un des chevaliers de la Colonne, n'eust été un chevalier de France qui le contesta...» Chron. de Saint-Denis. Dup., Pr., p. 191. Nicolas Gilles (1492) y ajoute: «Par deux fois cuida le pape estre tué par un chevalier de ceulx de la Coulonne, si ne fust qu'on le détourna: toutefois il le frappa de la main armée d'un gantelet sur le visage jusques à grande effusion de sang.» Ap. Dup., Pr., p. 199.[(retour)]