Giustiniani cit., 276
Bizarus cit., 454.
[207.] Blasius de Cœsena, Diaria cæremonialia sub Hadriano VI. Mss. alla Barberiniana, segnato 1102: «Die XXVI augusti MDXXII et segg.: In Civiate Veteri, hora prima noctis, venerunt custodes deputati dicentes se vidisse qualiter velæ numero XVIII aut XX erant in mare ad vistam.... tota nocte stetimus speculando an essent illæ galeæ Papæ, vel infidelium. Supervenit brigantinus et nunciavit de adventu Papæ et Curiæ, et quod omnes illa hora quiescerent. Ea nocte fuit ordinatum ut in aurora archiepiscopus Cosentinus et magistri cæremoniarum irent primo diluculo ad visitandum Papam in navi, et ad faciendam primam reverentiam. Deinde prope Arcem, in fine pontis erecti ibi, porrigeretur Papæ Crux osculanda; et sub baldachino associaretur usque ad ecclesiam a cardinalibus Legatis.»
[208.] Idem: «Die xxvii augusti summo mane, Papa descendit de navi, et super mulam intravit Civitatemveterem cum cardinalibus.»
[209.] Ortiz cit., 399: «Ibique ad Centumcellas aderant aliquot Cardinales et nonnulli nobiles romani.... ibique familia pontificis in palatio ipso Tinellum, ut ita loquar, romanum agnoscere cœpit quo se familiares vescendi causa conferebant.»
[210.] Ortiz cit., 399: «Iterea visimus Urbem et Castrum nondum consummatum, et Cellas centum ut fama erat, et nomen vetus civitatis adhuc continet. Castrum munitum instrumentis ferreis necnon aquosa fovea, quod quidem postquam fuerit perfectum inexpugnabile fore creditur.»
[211.] Litta, Famiglie celebri. Della Rovere, e le Tavole delle medaglie di Giulio II.
Bonanni, Numismata Rom. Pont., in-fol. Roma, 1699, I, 157: «Portus Centumcellæ — Julius Ligur Papa Secundus.» — «Julius Secundus Arcis Fundator. — Civitavecchia.»
Venuti, Numism., p. 51.
[212.] «Julius III Pont. Max. — Portus et Refugium Nationum.» Medaglia in oro prodotta dal Bonanni, p. 243, fig. XVI; e rispondente alle lapidi di quel tempo e di quel Pontefice in Civitavecchia, pubblicate dal Torraca, 50; e dall'Annovazzi, 271.