[500.] Pompeo Litta, Le famiglie celebri d'Italia, in-fol. magno, figur. Milano, 1838. — Casa Orsini di Roma, tav. XXVII, Gentil Virginio. — (Voglionsi in esso correggere gli errori delle date, conforme ai documenti certi che verrò producendo in questo libro.)
Sansovino, L'istoria di casa Orsina e degli uomini illustri della medesima, in-fol. 1565, II, 25.
Gamurrini, Genealogia delle famiglie toscane ed umbre, in-4. Firenze, 1671, II, 22.
Imhoff, Genealogia viginti illustrium in Italia familiarum, in-fol. Amsterdam, 1710, p. 332.
[501.] Cardinale Orsini, Lettera all'abate Giustiniani sopra le antichità di Palo e delle località vicine. (Feudi degli Orsini in maremma a ponente di Roma.) Tra le memorabili del medesimo Giustiniani, t. I. — Bib. Casanat., VV, IX, 4.
[502.] Paulus Pp. III, Gentilem Virginium de Ursinis capitaneum generalem triremium et commissarium portus et oppidi Civitævetulæ constituit. — Arc. Secr. Vat., Lib. Brev. Ann., 1534, mense nov. n. 3, p. 45; e schede Borgiane nel Musèo di Propaganda; e dall'Arch. di Civitavecchia.
«Paulus papa III, dilecto filio Gentili Virginio de Ursinis, Anguillariæ comiti, nostrarum triremium capitaneo generali. — Dilecte fili, salutem etc. — Nobilitas generis et animi tui, singularisque fides et devotio tua ergo Nos et sanctam apostolicam Sedem, cuius nobilis es subditus, merito nos inducunt ut tua opera fidelitate ac diligentia in nostris et dictæ Sedis servitiis libenter utamur. Itaque sperantes quod in rebus tibi commissis tuo inclyto generi et nostræ in te fiduciæ respondebis, te, qui etiam consanguineus secundum carnem noster existis, nostrarum triremium tam præsentium quam fabricandarum generalem Capitaneum, nec non in portu et oppido Civitævetulæ nostris commissarium nostrum, cum omnibus et singulis honoribus, oneribus, jurisdictionibus, facultatibus, et emolumentis ad generales triremium Capitaneos ac dictorum oppidi et portus Commissarios pertinere solitis et consuetis; salario vero in capitulis inter dilectum filium Augustinum, tituli sancti Apollinaris presbyterum cardinalem nostrum et S. R. E. Camerarium, quæ nos confirmamus et observari debere decernimus, a te initis specificando, auctoritate apostolica ad nostrum beneplacitum, facimus, constituimus et deputamus per presentes. Quapropter tam dictorum oppidi et portus ac triremium hominibus, quam totius Status et ditionis S. R. E. præsertim littoralium locorum Tyrrheni et Hadriatici maris communitatibus, populis et particularibus personis, eorumque gubernatoribus in virtute sanctæ obedientiæ præcipimus ut tibi tamquam Capitaneo generali triremium et commissario nostro, prout consueverunt et tenentur, obediant, foveant et assistant, et ad quos spectat de consuetis et debitis respondeant. Contrariis non obstantibus quibuscumque. Volumus autem quod antequam officium hujusmodi ineas juramentum et alia, juxta tenorem capitulorum præedictorum a te adimplenda, in manibus prædicti Camerarii præstare, promittere et adimplere tenearis.»
«Datum Romæ, die vigesima novembris, MDXXXIV, anno primo: — Blosius. — A. card. Camerarius.»
[503.] Archivio dei notaj e cancellieri di camera cit., Volume intitolalo Contract. ab. ann. 1531, ad 1539. Ch. 34. rect. Berisius Not. — «Die Lunæ vij decembris MDXXXIV. — Rmus in Xto P. D. Augustinus Spinula, tit. S. Apollinaris presb. card. Perus. S. R. E. Camerarius, asserens et affirmans habere in manibus a SSmo D. N. D. Paulo div. prov. Pp. III quædam capitula, conventiones et pacta ut cum Ilmo D. Gentile Virginio Ursino de Anguillaria comite, super conducta d. D. Gentilis comitis in capitaneum generalem ad custodiam maris Tyrrheni et Splagiæ romanæ ineat, contrahat et celebret sibi tradita et de S. S. scitu firmata et stabilita juxta tenorem infrascriptum, volens ut par est mandatis apostolicis obsequi, et securæ navigationi d. maris pro romana Curia et ad eam venientium et ab ea recedentium commoditate providere, hinc est quod praef. Rmus D. card. Camerarius assistentibus, intervenientibus et consentientibus R. in Xto pabus d. Ascanio epo Arimin. SSmi. d. n. p. thesaurario generali, el Joanne de Gaddis, et Uberto de Gambara, epo Terdonen. Cameræ aplæ clericis insimul congregatis ad hunc effectum et totam Cameram aplcam representantibus de præf. SSmi D. N. Pp. mandato ex una, et præfatus Illmus D. Gentiles Virginius Ursinus comes prædictus presens partibus ex altera, super conducta prædicti Comitis in Capitaneum generalem ad custodiam dicti maris el Splagiæ capitula pacta et conventiones infrascripta inierunt contraxerunt, in hunc qui sequitur modum....
»Actum Romæ in burgo S. Petri, in palatio residentiæ præfati Card. Camerari die, mense, et anno, ut supra.»