Non erit Pæan, ille ἐκατηβελέτης.

Sull'immensa fabbrica del Palazzo aureo:

Roma domus fiet; Vejos migrate Quirites,

Si non et Vejos occupat ista domus.

Nerone diede Poppea a Otone da custodire col titolo di sposo e null'altro; e avendone quegli voluto usurpare i diritti, lo sbandì. Allora fu scritto:

Cur Otho mentito sit, quæritis, exsul honore?

Uxoris mœchus cœperat esse suæ.

Non ho potuto consultare i Versus ludicri in Romanorum Cæsares priores olim compositi; collatos, recognitos, illustratos edidit G. H. Heinrichius. Ala 1810.

342. Medaura era colonia romana; eppure Apulejo, figlio di uno de' primi magistrati (duumviro), non intendeva parola di latino quando venne a Roma: così il figliastro suo non parlava che il punico, e intendeva un po' di greco in grazia della madre tessala; Loquitur nunquam nisi punice; et si quid adhuc a matre græcisat: latine enim neque vult, neque potest. Apolog. Ciò smentisce chi crede il latino fosse comune in tutte le colonie. Aggiungiamo che ad Apulejo l'imparare il latino in Roma senza maestro parve fatica portentosa: Quiritium indigenum sermonem ærumnabili labore, nullo magistro præeunte, aggressus excolui. Metam.343. Sacris pluribus initiatus, profecto nosti sanctam silentii fidem. Metam. E nell' Apolog.: Sacrorum pleraque initia in Græcia participavi; eorum quædam, in signa et monumenta tradita mihi a sacerdotibus, sedulo conservo... Ego multijuga sacra, et plurimos ritus, et varias cæremonias, studio veri et officio erga deos didici.344. Mihi in incerto judicium est, fato ne res mortalium et necessitate immutabili, an sorte volvantur. Annal., VI. 22.345. Cunctas nationes et urbes populus, aut primores, aut singuli regunt: delecta ex his et consociata reipublicæ forma laudare facilius quam evenire; vel si evenit, haud diuturna esse potest. Annal., IV. 53.346. Jacobs, Des Vell. Paterculus röm. Geschichte übersetz von etc. Lipsia 1793.

Morgenstern, De fide historica Vell. Paterculi, in primis de adulatione ei objecta. Ivi 1800.