[829]. Vedi sopra pp. 25 sgg.; Petron., Satyr., 71, 1: Amici et servi homines sunt, et aeque unum lactem biberunt etiamsi illos malus fatos (sic) oppresserit...
[830]. D. de stat. hom., I, 5, l. 4, § 1: Servitus est constitutio juris gentium qua quis domino alieno [contra naturam] subicitur. — D. L, 17, l. 32 Ulpian.: Quod attinet ad jus civile, servi pro nullis habentur: non tamen et jure naturali, quia, quod ad jus naturale attinet, omnes homines aequales sunt. Cfr. Schneider, Zur Gesch. der Sclaverei im alten Rom, pp. 41 sgg., p. 52.
[831]. Sueton., Claud., 25. — Gai, Inst. I, 52-3. — Schneider, op. cit., p. 22.
[832]. Wallon, op. cit. III3, pp. 56 sgg.; Schneider, op. cit., pp. 22 sgg; Abignente, op. cit., p. 101.
[833]. D., I, 6, 2: Divus etiam Hadrianus Umbriciam quandam matronam in quinquennium relegavit, quod ex levissimis caussis ancillas atrocissime tractasset.
[834]. D., l. c.
[835]. D., XLVIII, 8.
[836]. Suet., Domit., c. 7; Dig., XLVIII, 8, 4: Nemo enim liberum servumve invitum ementem castrare debet.
[837]. Hitzig H. F., Die Stellung Kaiser Hadrians in der römischen Rechtsgeschichte. Zürich, 1892, p. 6.
[838]. D., II, 4, 10, § 1; I, 12, 8, §§ 8-9.