[527]. Fol. 34 recto: Tempus Sedechiae regis tangit concorditer presentem generationem inceptam anno 1201 a Christo sub pontifice romano post obitum Celestini. Si potrebbe sospettare che in luogo di 1201 s'abbia a leggere 1301, e che il papa Celestino qui ricordato non sia il predecessore d'Innocenzo III, ma Pietro Morrone addirittura. Ma pur lasciando il passo com'è, par chiaro che il libro sia stato scritto dopo il 1201.
[528]. Et cum rex Franciae tempore illo cum aliis crucesignati praepararet se ad transfretandum isti subsannabant et deridebant dicentes quod male caderet ei si iret, sicut postea demonstravit eventus. Et ostendebant mihi in expositione Joachim super Jeremiam et multos alios libros. Salimbene, pag. 102.
[529]. Fol. 46, col 3: Leviathan quoad superbiam, serpens quoad astutiam, cetus quoad avaritiam, tortuosus quoad doli nequitiam lubricus quoad lasciviam, voracius quoad perfidiam, virulentus quoad sevitiam, mare quoad iracundiam.
[530]. Vedi la genealogia di Federico, fol. 45, col. 4; fol. 46, col. 1. In quest'ultimo luogo è accennato alla ribellione ed alla morte del figlio di Federico II; vel quia ejus filii latera sua rumpent per discordiam, et tandem in defectum senectutis illius unus centra alterum insurgendo unus pereat, alter praetium ecclesiae Christi paret.
[531]. Tutta questa letteratura pseudoprofetica che va sotto il nome del mago Merlino, della Sibilla Eritrea, e dell'abate Gioacchino, pur non essendo benevola al Papa, non fa grazia neanche all'Imperatore. E tutti hanno in odio Federico II, come ne fa fede lo stesso commento a Geremia, fol. 58, col. 4. Sed si secundum Erithream 60 pedes vel annos habere describitur heres tuus, quod etiam Esaias sentire videtur (XXIII, 1) in spiritu sub figura Tyri, quae respicit Siciliam equo vultu, mirum quomodo Merlinus eum bis 5 decadum; qui legis intelligas et non centenarium sicut sonniat imperitus. Praeterea in 60 annis terminari debet afflictio juxta prophetam tam in imperio quam in regno. Nescio quo spiritu ducitur Eritrea, ubi post Aquilam primam tam dico heredem successorem in imperio et regno suo aquilam secundam introducat, quod Merlinus subticet. Fol. 62 (correggi 64), col. 1: Eritrea: post haec veniat Aquila habens caput et pedes 60 colore pardi ad livorem, vulpis quoad fraudem, leonis quoad terrorem. Quia forte sub occasione patarenorum coercendorum dolose incedet contra ecclesiam. Un'altra versione di questa profezia che andava sotto il nome della sibilla Eritrea fu trovata dal Bréholles in un manoscritto della Cronaca ghibellina De rebus in Italia gestis, pag. XXXVI. (Chronicon placentinum ecc. edidit J. L. A. Huillard-Bréholles, Parisiis, 1856). Et veniet Aquila habens caput unum et pedes LX, cui acrescent duo capita, cujus color sicut Pardi et pedes sicut Leonis et dicet pax ut pacifice capiat. Mamillis Sponse Agni lactabitur usque dum accrescat ei caput majus in Eneade terciumque minus, eruntque sibillancia a Germanis usque Tyrum. Et dabitur ei galina una ex Mauris alteraque orientalis et duo pulli ex quibus vorabit unum ecc. I sexaginta pedes, che il Bréholles non sa spiegare, noi già sappiamo dai passi del pseudo-Gioacchino surriferiti che vogliono dire 60 anni, perchè la fine dell'Impero si calcolava per il 1260, e la profezia si suppone fatta nel 1200.
[532]. Fol. 44, col. 2. Satis congruum est ut cardinales et etiam summus pontifex immendaces praedicatores veritatis percutiant affligendo et (ponant in nervum) silentium eis imponendo ne eis annuncient mala futura in clero a Romano Imperio. Ivi, col. 4: Masculus (Hier. XX, 15) est ordo seraphicus in ecclesia oriundus, pater summus pontifex, ubi doctores cardinalesque prelati de illorum ortu et profectu valde dolebunt, tanquam eorum solicitudine subvertentur adulterantes verbum Dei. Fol. 47, col. 1: Sed quia summus pontifex superbiae nititur, ab exauditione repellitur.
[533]. Fol. 9, col. 4. Igitur Romana ecclesia ac si altera tribus Juda recessit a Christo .... Quod etiam negasse Petrum et redisse ad pompas Diaboli et mundi illecebras hujus, seu principes saeculares, cum quibus est polluta per munera, contaminata per suffragia, fornicata per fastigia dignitatum .... Fol. 49, col. 1: Hi (pastores) sunt Lazarus quatriduanus, qui jam mortui sunt in tribus, in avaritia, in perfidia, in superbia, quarto loco scatent et fetent in luxuria. Fol. 52, col. 2. Aut enim prava vita, et doctrina ecclesiae latinae, quae est Romae, intelligenda est ipsa pollutio .... dominam babylonem ecclesiam, quae magistra est omnium meretricum.
[534]. Fol. 43, col. 2. Sed nunc predicatores Evangelii aeterni frangent doctrinam doctorum fidelium sacraeque scripturae in conspectu ecclesiae generalis. Fol. 51, col. 3: per omnem orbem et fere omnibus regnis terrae praedicabitur Evangelium eternum.
[535]. Fol. 53, col. 1: Agitur enim nunc 1197 annus ut extendetur ista vexatio in 64 annos deteriores prioribus. Vedi fol. 45, col. 3-4, ove invece appare scritto il 1200: 42 menses 42 generationes sunt in quibus affligendus est populus christianus et terminatur in anno Christi 1260 .... in 60 annis terminabitur afflictio ecclesiae.
[536]. Fol. 7, col. 4. Videat Romanum capitulum si non fiet eis arundineus baculus potentia gallicana, cui si quis innititur perforat manus ejus. Cfr. fol. 59, col. 2. Necessario Francia .... videbitur ecclesie adhaerere, quod quanto divine voluntati et dispositioni displiceat ex consilio perpenditur Hieremiae .... Habet enim hoc diffidentiae humana debilitas ut magis confidet in nomine quam in Deo, et iccirco, unde sperat auxilium, justo judicio corruat.