Quali genti? Davanti la giustizia ju mi nn'haju a jri!... Chi guardamu, 'u fattu... accussì, di fora? Iu mi misi ccu so' mugghieri, iddu si misi ccu 'a mia e semu a paru? E so' mugghieri a paru ccu tia, si po' mettiri? E chiddu chi fici iddu, 'nfamuni, ccu tia, ccu chiddu ch'aiu fattu iu ccu so' mugghieri? S'avissiru a parrari cc' 'u spirdatu d' 'i setti stiddi, chissu!... Ccu Saru Mazza, hannu a parrari!... Chi parauni mi ponnnu fari, 'i genti? Cca tu, ca si' 'na santa, e ddà ca c'è 'na cani di vanedda, ca cu' junci si la po' pigghiari?... Ah, di vilanza, parramu? E chi hannu, 'u stissu pisu, chiddu c'haiu fattu iu e chiddu ca fici iddu, cca? Iu c'haju statu trascinatu ppi li capiddi d'idda.... d'idda, ca a mia mancu ppi testa, mi passava!... E m'ha' cuntatu li passi e m'ha' vinutu a circari dintra, fora, a la stazioni mentri ca parteva, a tutti banni!... E m'ha' tiratu lu ciatu; e m'ha' vutatu li cirivedda, senza guardari periculu!... Macari davanti ad iddu... (guardando il cadavere, con aria di terrore e voce cavernosa).... ca non la vidi chiù!...

Anna

(guardando il cadavere alla sua volta, si mette le mani nei capelli e scongiura) — Maria, Maria, Saru, scappatinni!....

Saru

(c. s.) — Aspetta, ca ti dicu chistu. Chistu ca non t' ha' a scurdari, ca è tuttu, ppi mia! (piano, sottovoce, come se il morto potesse udire) — Chi è, 'u stissu, ah? 'U stissu di chiddu ca fici iddu? Pensaci bonu: ca si nni vinni cca, friddu friddu (additandolo, senza osare di guardarlo), ccu 'ssa facci di Giuda, a mettiri a la turtura a tia, santa, e pigghiariti con la minaccia e lu terruri (gli si volta, scuotendo le pugna sul cadavere) — Una matri, vigliaccu! Ccu la so' criatura a latu, vigliaccu!... A la stissa vilanza ccu 'na cajorda, la vulissi mettiri?.... Iu, ca sugnu schifiatu di li vasuna arraggiati di to' mugghieri e tu, t'hanno a vidiri, assassinu, ccu la facci china di sgraggiuni di 'sta 'nfelici (si accalora fino al massimo del furore e della disperazione), ca custringisti ccu la forza, vigliaccu!....

Anna

(afferrandolo) — Chi dici, Saru, ccu cu' parri?!... (si ode il tramestìo di passi per le scale e un vocìo confuso)..... Zittu!.... Zittu!.... Acchiana genti!....

Saru

(che si è prima ritratto, confuso, dal cadavere, scostandola) — Vo grapi!... Cca sugnu!... Non ti scantari, sugnu prontu!... (incrocia le braccia e attende, con suprema aria di sfida. — Anna si avvia alla comune).

SIPARIO.