[29]. «Nisi promiserit de continuo habitando in dicta civitate, vel comitatu Urbini», Statuta Urbini: Pisauri 1519. II, 54.

[30]. Liber iuris civilis urbis Veronae, cap. 44: Veronae, 1728.

[31]. Vedi Gans, nell'opera citata. Questo autore esaminò assai minutamente il diritto pisano negli Statuti, allora non anche pubblicati, che si trovano in un codice manoscritto a Berlino.

[32]. Vedi le Consuetudini della città d'Amalfi, pubblicate con note di Scipione Volpicella, pag. 22; e le Consuetudini della città di Napoli, tit. de successionibus ab intestato. Anche nelle Consuetudini sorrentine trovansi le medesime disposizioni. Vedi pure il lavoro del Dr. Ottone Hartwig, Codex iuris municipalis Siciliae. Heft I. Das Stadtrecht von Messina: Cassel und Göttingen, 1867.

[33]. Statuta Comunis Mantuae, Rub. LI, De successionibus ab intestato. Cod. MS. F, T, 1, nell'Archivio di Mantova, del sec. XIV. Uno stesso linguaggio tiene lo Statuto di Verona (Statuta Veronae,: Veronae, 1588, Lib. II, cap. 82). Ut in successionibus parentum, quae liberis deferuntur, omnis quaerimonia conquiescat, et bona parentum in filios masculos et caeteros per lineam masculinum descendentes conserventur, pro conservandis domibus, et oneribus Communis Veronae sustinendis, statuimus quod ex filiis vel nepotibus vel deinceps masculis, per lineam masculinam descendentibus, filiae vel nepotes vel deinceps foeminae per utramque lineam descendentes, non succedant patri, matri, avo, aviae, etc. etc.

[34]. Statuta Florentiae, II. 130.

[35]. Gli Statuti 4 (anno 1324), II, 70, e 9 (anno 1355) II, 73, nell'Archivio di Stato, dicono, infatti, che se non esistono figli, ma solo fratelli o loro figli, la donna avrà diritto all'usufrutto dei beni del padre avo o proavo «Tunc ipsa mulier habeat usumfructum omnium bonorum talis patris, avi, vel proavi defuncti». E questo è l'usufrutto che si muta piú tardi in alimenti.

[36]. Archivio di Stato, Statuti, 4, lib. II, 50, e 9 lib. II, 51.

[37]. Statuta Florentiae, II, 32.

[38]. Ibidem, II, 130.