23. włościanin (daw.) — chłop, rolnik. [przypis edytorski]
24. Morze Irlandzkie — morze śródlądowe pomiędzy Irlandią i Wielką Brytanią. [przypis edytorski]
25. pańszczyzna — feudalny obowiązek wykonywania przez chłopów rozmaitych prac na rzecz pana. [przypis edytorski]
26. terrier (fr.) — rejestr, zawierający prawa i zwyczaje panowania feudalnego, a także opis nieruchomości, praw i warunków życia mieszkańców oraz podatków i danin, którym podlegają. [przypis edytorski]
27. strupieszałość — martwota, bezruch, zacofanie, zgrzybiałość. [przypis edytorski]
28. najsamprzód a. nasamprzód (daw.) —najpierw. [przypis edytorski]
29. Maria Teresa a. Maria Teresa von Habsburg (1717–1780) — królowa Czech i Węgier, niekoronowana cesarzowa od 1745 r. [przypis edytorski]
30. Fryderyk II a. Fryderyk II Wielki (1712–1786) — król Prus w latach 1740–1786. [przypis edytorski]
31. glebae adscripti (łac.) — dosłownie: przypisani do ziemi; dzierżawcy gruntów. [przypis edytorski]
32. sąd patrymonialny — sąd pana nad ludnością jego dóbr. [przypis edytorski]