143. gabinety — tu: zbiory naukowe. [przypis redakcyjny]
144. Wenus milońska — słynna rzeźba starożytna przedstawiająca boginię miłości Afrodytę, rzymską Wenus. Wykopana na wyspie Milos w r. 1820, znajduje się w muzeum Louvre’u. [przypis redakcyjny]
145. Saint–Maur — kanał na rzece Marnie pod Paryżem. [przypis redakcyjny]
146. Berezyna — prawy dopływ Dniepru; słynna z klęski poniesionej w czasie przeprawy przez armię Napoleona I, cofającą się spod Moskwy (1812). [przypis redakcyjny]
147. balon captif (fr.) — balon na uwięzi, na linie. [przypis redakcyjny]
148. aliaże — właściwie stopy metali, tu w znaczeniu: związki chemiczne. [przypis redakcyjny]
149. kuglarz — osoba oszukująca ludzi w sprytny i podstępny sposób. [przypis edytorski]
150. Akademia — francuska Akademia Nauk, zajmująca się naukami przyrodniczymi i matematyką. [przypis redakcyjny]
151. Altdorf, Neustadt — nazwy miejscowości w południowych Niemczech użyte na oznaczenie zapadłej prowincji niemieckiej. [przypis redakcyjny]
152. konstytucja pruska — właściwie konstytucja cesarstwa niemieckiego z 1871 (zapewniała panowanie klasowe obszarnikom, silną władzę cesarzowi i przewagę Prus w Rzeszy); opracowana według wskazówek Bismarcka. [przypis redakcyjny]