223. Piotr z Amiens (1050–1115) — asceta średniowieczny, jeden z organizatorów wypraw krzyżowych. [przypis redakcyjny]

224. Notabene (łac. nota bene) — zapamiętaj dobrze, zauważ. [przypis redakcyjny]

225. parweniusz — dorobkiewicz, który dostał się do wyższej klasy i nieumiejętnie naśladuje osoby z tej klasy. [przypis edytorski]

226. austriaccy hrabiowie — z końcem XVIII w. i w początkach XIX w. rząd austriacki łatwo nadawał tytuły arystokratyczne za odpowiednią opłatą. Wówczas to wiele zamożnej szlachty galicyjskiej nabyło tytuły hrabiowskie. [przypis redakcyjny]

227. patent — tu: dokument uprawniający do wyłącznego korzystania z wynalazku. [przypis redakcyjny]

228. Paryż, nawet zwyciężony... — w wojnie francusko–pruskiej, 1870–1871. [przypis redakcyjny]

229. Konwencja — Konwent Narodowy, rewolucyjne przedstawicielstwo ludu francuskiego po obaleniu monarchii w latach 1792–1795. [przypis redakcyjny]

230. liberalny — tu: wolnomyślny. [przypis redakcyjny]

231. aneroid — czujnik ciśnieniomierza. [przypis edytorski]

232. Na każdym miejscu i o każdej dobie... — urywek z wiersza Mickiewicza Do M... (Maryli): „Tak w każdym miejscu i o każdej dobie, Gdziem z tobą płakał, gdziem się z tobą bawił, Wszędzie i zawsze będę ja przy tobie, Bom wszędzie cząstkę mej duszy zostawił.” [przypis redakcyjny]