Głucha, gęsta ciemność tłoczyła ziemię, cielska jej leżały zabite jak czarne, bezwładne bydlęta z wywalonymi ozorami, lejąc ślinę z bezsilnych pysków. Ale jakaś inna woń, jakiś inny kolor ciemności zwiastował dalekie zbliżanie się świtu. Od zatrutych fermentów nowego dnia puchła ciemność, rosło jak na drożdżach fantastyczne jej ciasto, bujało w kształty obłędu, przelewało się przez wszystkie koryta i dzieże22, kisło w pośpiechu, w panice, ażeby świt nie zaskoczył jej na tej rozpustnej płodności i nie przygwoździł na wieki tych wybujałości chorych, tych potwornych dzieci samorództwa, wyrosłych z cebrów23 chlebowych nocy, jak demony kąpiące się parami w dziecinnych wanienkach. To jest chwila, kiedy na najtrzeźwiejszą, na bezsenną głowę spływa przez moment zamroka senna. Chorzy, bardzo smutni i rozdarci, mają wtedy chwilę ulgi. Kto wie, jak długo trwa ten moment, przez który noc zapuszcza kurtynę na to, co się dzieje w jej głębi, ale ten krótki antrakt wystarczy do przestawienia sceny, do usunięcia ogromnej aparatury, do zlikwidowania wielkiej imprezy nocy z całą jej ciemną, fantastyczną pompą. Budzisz się, przestraszony, z uczuciem, żeś coś zapóźnił i w samej rzeczy widzisz na horyzoncie jasną smugę świtu i czarną konsolidującą się masę ziemi.
Przypisy:
1. matriarchat — władza kobiet, zwł. w obrębie rodziny. [przypis edytorski]
2. wegetatywnie — tu: w sposób typowy dla roślin. [przypis edytorski]
3. mamka — kobieta karmiąca piersią nie swoje dziecko. [przypis edytorski]
4. sankcja — tu: uprawnienie. [przypis edytorski]
5. gynokracja (z gr.) — władza kobiet. [przypis edytorski]
6. fular — jedwabna chustka na szyję, noszona zamiast krawata. [przypis edytorski]
7. westybul — reprezentacyjny przedpokój. [przypis edytorski]
8. Asta Nielsen (1881–1972) — duńska gwiazda kina niemego. [przypis edytorski]