Rozdział piąty. Jako ptaki Komdory na Wyspie Dzwonnej są nieme1101
Jeszcze nie dokończył tych słów, kiedy przeleciało koło nas z jakie dwadzieścia pięć albo trzydzieści ptaków o kolorze i upierzeniu, jakich dotąd nie widzieliśmy na wyspie. Pióra ich mieniły się co chwilę, jako skóra kameleona i jako kwiat trypolionu albo teukrionu. I wszystkie miały ponad lewym skrzydłem znak jakoby dwóch średnic krzyżujących się w kole albo też linii pionowej padającej prostopadle na drugą1102. U wszystkich był ów znak prawie tego samego kształtu, ale nie u wszystkich jednego koloru: u jednych był biały, u drugich zielony, u innych czerwony, u innych fioletowy, u innych niebieski.
— Co to są — spytał Panurg — za ptaki i jak je nazywacie?
— To są — odparł Odźwiernik — metysi1103. Nazywamy je Komdory: mają one wiele sutych Komdorii w waszym świecie.
— Proszę — rzekłem — każcie im trochę śpiewać, abyśmy usłyszeli ich głos.
— Nie śpiewają — odparł — nigdy1104; ale za to żrą podwójnie, dla kompensaty.
— A gdzież są — spytałem — samiczki?
— Nie mają ich — odparł.
— Skąd się tedy bierze — spytał Panurg — że są cali owrzodziali i stoczeni srogą francą?
— Jest ona — rzekł — wrodzona temu gatunkowi ptaków z przyczyny wilgoci morza, na którym czasem przebywają.