231. Negr (z łac. niger: czarny) — człowiek czarnoskóry; obecnie określenie to ma wydźwięk pogardliwy. [przypis edytorski]
232. którym wiedział — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: który wiedziałem. [przypis edytorski]
233. mydłek (pot.) — człowiek niepoważny; chłystek. [przypis edytorski]
234. adsum (łac.) — obecna. [przypis edytorski]
235. nieochajny (daw.) — nieokrzesany. [przypis edytorski]
236. Loti, Pierre (pseud.), właśc. Julien Viaud (1850–1923) — francuski oficer marynarki i pisarz, znany z dziennika podróży do Maroka oraz powieści i opowiadań, których akcja rozgrywa się w egzotycznych krajach. [przypis edytorski]
237. Massai powstali przeciw Niemcom — mowa o antyniemieckim powstaniu miejscowej ludności, zarówno arabskiej, jak i różnych szczepów Suahili, pod wodzą Busziriego Ibn Salima, spowodowanym przejęciem wybrzeża Tanganiki przez Niemiecką Spółkę Wschodnioafrykańską. [przypis edytorski]
238. bronchita — dziś por.: bronchit, zapalenie oskrzeli. [przypis edytorski]
239. febra — tu ogólnie: gorączka z silnymi dreszczami. [przypis edytorski]
240. tyfus — bakteryjna choroba zakaźna, przyczyna ciężkich epidemii. [przypis edytorski]