554. Gut, sehr gut (niem.) — Dobrze, bardzo dobrze. [przypis edytorski]
555. Na pohybel Lachom! (daw., ukr.) — Śmierć Polakom! [przypis edytorski]
556. wojna trzydziestoletnia (1618–1648) — konflikt na terenie Rzeszy niemieckiej pomiędzy protestantami niemieckimi, wspieranymi m.in. przez Szwedów a katolicką dynastią Habsburgów. [przypis edytorski]
557. knecht — żołnierz piechoty w dawnym wojsku niemieckim. [przypis edytorski]
558. kolet (z fr. collet: kołnierz) — skórzany płaszcz wojskowy. [przypis edytorski]
559. Herr Hauptmann! (niem.) — Panie hetmanie! [przypis edytorski]
560. Feuer! (niem.) — Ognia! [przypis edytorski]
561. rekognoskować (z łac. recognosco) — rozpoznawać. [przypis edytorski]
562. Żółte Wody — miasto w płd.-wsch. części Ukrainy, nad rzeką Żółtą, miejsce zwycięstwa wojsk kozackich Chmielnickiego nad polskimi w 1648. [przypis edytorski]
563. carz (daw.) — władca. [przypis edytorski]