276. salwa-gwardia — list żelazny, gwarantujący nietykalność. [przypis edytorski]
277. bojarski — należący do szlachcica ruskiego; tu mowa o zdobyczach z wojny polsko-rosyjskiej. [przypis edytorski]
278. kołpak — wysoka czapka bez daszka, z futrzanym otokiem. [przypis edytorski]
279. Wittenberg — Arvid (a. Arfuid) Wittenberg von Debern (1606–1657), szwedzki hrabia i feldmarszałek, uczestnik wojny trzydziestoletniej i potopu szwedzkiego. [przypis edytorski]
280. Ta, która głowę węża starła — tj. Matka Boska, która pokonała Szatana; nawiązanie do słów skierowanych przez Boga do węża-Szatana w Biblii: „Wprowadzam nieprzyjaźń między ciebie i niewiastę, pomiędzy potomstwo twoje a potomstwo jej: ono zmiażdży ci głowę, a ty zmiażdżysz mu piętę” (Rdz 3,15); w XVII w. funkcjonował jeszcze omyłkowy przekład: „ona zmiażdży ci głowę”. [przypis edytorski]
281. szczegółowie — dziś: szczegółowo. [przypis edytorski]
282. hufnal — gwóźdź. [przypis edytorski]
283. Warszycki, Stanisław herbu Abdank (1599–1681) — senator, wojewoda mazowiecki i sandomierski, kasztelan krakowski. Właściciel Dankowa, jedynej w Polsce ufortyfikowanej wsi. [przypis edytorski]
284. jaszcz (daw.) — skrzynia na dwóch kołach do przewozu amunicji. [przypis edytorski]
285. azali (starop.) — czy, czyż. [przypis edytorski]