646. lotus — hebr. לט (lot): ‘mirra, ladanum (lub labdanum)’. Brązowa żywica z krzewów z rodzaju cistus. [przypis edytorski]

647. Midjaniccy — «Była to inna karawana. Tekst wskazuje, że [Josef] był odsprzedawany kilka razy», zob. Raszi do 37:28. [przypis edytorski]

648. wyciągnęli — «Bracia wyciągnęli [Josefa] z dołu i sprzedali go Iszmaelitom, Iszmaelici Midjanitom, a Midjanici do Micraim [Egiptu]», zob. Raszi do 37:28. [przypis edytorski]

649. dwadzieścia srebrników — «Czemu tak urodziwy mężczyzna jak Josef był sprzedany za tak niską cenę? Ponieważ twarz Josefa straciła blask z lęku przed wężami [i skorpionami] w tym dole i nie mogli go sprzedać drożej. Każdy z braci wziął dwa srebrniki jako swoją część, żeby kupić sobie buty, por. Amos 2:6», zob. Chizkuni do 37:28. [przypis edytorski]

650. wrócił — «[Reuben] nie był obecny, gdy sprzedawali Josefa, ponieważ był to dzień, gdy na niego przypadała kolej, by udać się do ojca i posługiwać mu», zob. Raszi do 37:29. [przypis edytorski]

651. gdzież się schronię — w znaczeniu: «dokąd ucieknę przed boleścią ojca?», zob. Raszi do 37:30. [przypis edytorski]

652. koźlę — «[Krew] koźlęcia jest podobna do ludzkiej», zob. Raszi do 37:31. [przypis edytorski]

653. posłali — «Kilku z braci udało się z tym posłaniem […] i zrobili [na płaszczu] nacięcia na podobieństwo [śladów] zwierzęcych zębów», zob. Radak do 37:32. [przypis edytorski]

654. rozpoznajże — hebr. הכר נא (haker na): ‘rozpoznaj-że’. To samo wyrażenie pojawia się w historii Jehudy i Tamar (Genesis 38:25), gdy Jehuda musiał przyznać, że to z nim Tamar jest w ciąży. «Powiedział Bóg do Jehudy: ty powiedziałeś do twojego ojca ‘rozpoznajże’, przysięgam, że i ty usłyszysz swoje ‘rozpoznajże’», zob. Radak do 37:32. [przypis edytorski]

655. Zwierz dziki — «Był to przebłysk proroctwa, bo w końcu żona Potifara zaatakowała [Josefa]. Dlaczego Bóg nie wyjawił [Jakubowi, że Josef żyje]? Ponieważ bracia nałożyli klątwę na każdego, który by to wyjawił i uczynili także Boga stroną tego zobowiązania. Ale Icchak wiedział, że [Josef] żyje, lecz pomyślał: jakże ja mam to ujawnić, skoro sam Bóg nie chce tego wyjawiać?», zob. Raszi do 37:33. [przypis edytorski]