392. ergo (łac.) — więc, a zatem. [przypis edytorski]
393. zresztą (daw.) — co do reszty, poza tym. [przypis edytorski]
394. poza tym najlepszy chłopak w świecie! (fr.: au demeurant le meilleur fils du monde) — cytat z wiersza List do króla o kradzieży (1538), francuskiego poety Clémenta Marota (ok. 1496–1544), który pisze o swym słudze, który go okradł: „Miałem kiedyś pachołka z Gaskonii: / łakomiec, pijak i wierutny kłamca, / oszust, złodziej, przeklętnik, bluźnierca [...] poza tym najlepszy chłopak w świecie”. [przypis edytorski]
395. admirator (łac.) — wielbiciel, entuzjasta. [przypis edytorski]
396. poziomy (daw.) — przyziemny, pospolity. [przypis edytorski]
397. profos — dowódca żandarmerii. [przypis edytorski]
398. preceptor (z łac.) — nauczyciel, wychowawca. [przypis edytorski]
399. wychowaniem dzieci pana de Mably (...) Uczniów miałem dwóch (...) Jeden (...) nazwiskiem Sainte-Marie (...) Młodszy, Condillac — w czasach autora członkowie szlachty przybierali często nazwiska od posiadłości ziemskich, dlatego członkowie rodziny mają różne nazwiska. [przypis edytorski]
400. przypomniałem sobie sposób pewnej księżniczki, która usłyszawszy skargi, iż chłopi nie mają chleba, odpowiedziała: „Czemuż nie jedzą biszkoptów?” — w oryg. „Qu’ils mangent de la brioche” (Niech jedzą ciastka), odpowiedź często przypisywana Marii Antoninie (1755–1793), żonie Ludwika XVI, ostatniej królowej Francji przed Wielką Rewolucją Francuską. Rousseau przytacza je, gdy Maria Antonina miała zaledwie 10 lat i będąc arcyksiężniczką austriacką, nie przebywała jeszcze nawet we Francji. [przypis edytorski]
401. nierządny (daw.) — nie potrafiący się rządzić, niegospodarny. [przypis edytorski]