864. pogłówne — podatek o stałej wysokości płacony od osoby („od głowy”). [przypis edytorski]

865. podwoda — obowiązkowy transport zapewniany przez chłopów. [przypis edytorski]

866. pomorze — tu ogólnie: teren nadmorski. [przypis edytorski]

867. Filemon, Baucyda (mit. rzym.) — para staruszków, którzy ugościli Jowisza i Merkurego, nie poznając w nich bogów; w nagrodę bogowie ocalili ich dom podczas wielkiej powodzi, spełnili też prośbę staruszków, którzy pragnęli równocześnie umrzeć, i zamienili ich w drzewa; z legendy tej Goethe wziął tylko imiona. [przypis edytorski]

868. przemóc (daw.) — pokonać. [przypis edytorski]

869. przyładzić (daw.) — przygotować. [przypis edytorski]

870. czeladź (daw.) — służba. [przypis edytorski]

871. jaz — niewielka zapora rzeczna. [przypis edytorski]

872. poręka (daw.) — poręczenie, gwarancja. [przypis edytorski]

873. niepodobna (daw.) — nieprawdopodobne, niemożliwe. [przypis edytorski]