103. Curitiba (port.) — Kurytyba, miasto w płd. Brazylii, stolica stanu Parana; główny ośrodek polonijny w Brazylii. [przypis edytorski]

104. predylekcja — szczególne upodobanie, skłonność do kogoś lub czegoś. [przypis edytorski]

105. feniks — legendarny ptak odradzający się co kilkaset lat z popiołów. [przypis edytorski]

106. hiobowe wieści (fraz.) — złe, przerażające wiadomości o tragedii, nieszczęściu; od imienia bohatera biblijnej Księgi Hioba, doświadczonego przez Boga nieszczęściami w celu wypróbowania jego wiary. [przypis edytorski]

107. Lloyd — tu zapewne: Companhia de Navegação Lloyd Brasileiro (pot.: Lloyd Brasileiro), brazylijskie państwowe przedsiębiorstwo żeglugowe, zał. w 1894, rozwiązane w 1997. [przypis edytorski]

108. vagabundos e revolucioneiros, popr.: ...revolucionários (port.) — włóczędzy i rewolucjoniści. [przypis edytorski]

109. elukubracja — lichy utwór literacki, tekst pisany lub mówiony wypracowany mozolnie przez osobę pozbawioną talentu. [przypis edytorski]

110. Um polaco mais (port.) — jeszcze jeden Polak. [przypis edytorski]

111. maciejówka — męska okrągła czapka z sukna, ze skórzanym daszkiem, popularna w końcu XIX w. wśród polskiej ludności wiejskiej. [przypis edytorski]

112. Os Ingleses (port.) — Anglicy. [przypis edytorski]