316. Wenera (mit. rzym.) — Wenus, bogini miłości; odpowiednik gr. Afrodyty; jeździła rydwanem zaprzężonym w gołębie. [przypis edytorski]
317. kołpak — wysoka czapka bez daszka, z futrzanym otokiem. [przypis edytorski]
318. maroder właśc. maruder (z fr.) — żołnierz, który pozostał w tyle za swoim oddziałem. [przypis edytorski]
319. hamernia (niem.) — kuźnia, fabryka żelaza kutego i stali. [przypis edytorski]
320. wiara greko-rosyjska — religia prawosławna. [przypis edytorski]
321. ad umbras (łac.) — między cienie zmarłych. [przypis edytorski]
322. Hegel, Georg Wilhelm Friedrich (1770–1831) — niemiecki filozof, twórca klasycznego systemu idealistycznego; tu mowa o jego naśladowcach. [przypis edytorski]
323. franko-romansista — literat, piszący powieści w stylu francuskim. [przypis edytorski]
324. kozako-powieściarz — autor utworów o tematyce ukraińskiej, np. Antoni Malczewski (1793–1826), Seweryn Goszczyński (1801–1876), Michał Czajkowski (1804–1886), Michał Grabowski (1804–1863). [przypis edytorski]
325. oftalmia (gr.) — katarakta, tj. naturalna zapora na rzece a. choroba oczu. [przypis edytorski]