Przede wszystkim jednak ten charakter deklaracji posiadają analityczno-psychologiczne utwory modernistów. „Spowiedzią powszechną”, która odsłania „stającą się duszę młodego pokolenia”, zwie Antoni Potocki twórczość Młodej Polski do roku 1900294. „Pamiętnikiem poetyckim całego pokolenia” nazywa Borowy295 takie utwory Langego, jak Vox posthuma, Spowiedź, O zachodzie. Jakoż rzeczywiście refleksjonista Lange już to próbuje w syntetyczny sposób ująć rolę swej generacji, widząc w niej pokolenie przejściowe, niepełne296, to znowu świadomie pragnie śledzić uczuciowość rówieśników:

Oto nadeszły dni wielkiej Spowiedzi:

Błądzą po ziemi wiecznych cierpień syny —

Z sercem na dwoje rozdartym — Manfredzi —

Duchy z edeńskiej wygnane krainy.

A każdy w własne zapatrzon głębiny,

Samego siebie boleśnie rozważa

I sądzi myśli swe, żądze i czyny,

I sądem cierpień — cierpienia pomnaża,

I klęczy u swych cierpień strasznego ołtarza297.