451. człowiek wyzuty z indywidualności, z sumienia... — Określenie L. Bertranda, Le livre de consolation, Paris, Fayard. [przypis autorski]
452. Renan, Joseph Ernest (1823–1892) — francuski pisarz, historyk, filolog, orientalista, filozof pozytywista, krytyczny badacz historii religii; zasłynął jako autor pracy Historia początków chrześcijaństwa (1863–1883), z której szczególnie znany jest tom I pt. Żywot Jezusa. [przypis edytorski]
453. nie zatknęła uszu — dziś popr.: nie zatkała uszu. [przypis edytorski]
454. I próżno słowa wyrzucam namiętne... — Słowacki, Beniowski, Pieśń V. [przypis edytorski]
455. wolę powtórzyć ustęp z rzeczy pisanych przed laty 17 — por. M. Zdziechowski, Wpływy rosyjskie na duszę polską, Kraków 1920, s. 113–117. [przypis autorski]
456. neofita — osoba, która niedawno przyjęła jakąś wiarę; przen.: osoba, która zmieniła poglądy i od niedawna stała się zwolennikiem czegoś. [przypis edytorski]
457. znać — tu: widać; widocznie. [przypis edytorski]
458. Uzdowski, Marian (ur. 1890) — polski oficer carskiej gwardii, później wywiadu Wojska Polskiego, od 1929 urzędnik konsularny. [przypis edytorski]
459. bom smutny i sam pełen winy — Słowacki, Grób Agamemnona. [przypis edytorski]
460. Kościół nie jest elitą duchową, lecz instytucją... — Fr. W. Foerster, Ewiges Licht, Luzern 1935. [przypis autorski]