225. Matatiasz Hasmoneusz (zm. 166 p.n.e.) — kapłan żydowski, inicjator wybuchu powstania Machabeuszy. [przypis edytorski]
226. zakon (daw.) — tu: prawo, przykazanie, wiara, religia. [przypis edytorski]
227. Antioch IV Epifanes (ok. 215–164 p.n.e.) — władca hellenistyczny z dynastii Seleucydów, panował od 175 p.n.e.; jego polityka siłowej hellenizacji Judei doprowadziła do wybuchu żydowskiego powstania Machabeuszy. [przypis edytorski]
228. [Matatyasz] mając sześć synów — Matatiasz miał tylko pięciu synów (1 Mch 2, 2). [przypis edytorski]
229. [Matatiasz] mając sześć synów, na testamencie im umierając rozkazał, aby żaden na łóżku swoim nie umierał, ale mężnie o lud swój i o zakon Boży, i wiarę wojując, i ojczyzny broniąc, umierał — zob. 1 Mch 2. [przypis edytorski]
230. Podnośmy upadek ludu naszego, a walczmy o lud nasz i o kościół nasz — 1 Mch 3, 43, z niewielką zmianą na końcu. [przypis edytorski]
231. Jakoć polegli mocarze, którzy wybawiali lud Izraelski — 1 Mch 9, 21, ze zmianą lp na lm (w oryginale o samym Judzie Machabeuszu). [przypis edytorski]
232. rad (daw.) — chętny. [przypis edytorski]
233. Jefte — postać biblijna ze Starego Testamentu, jeden z Sędziów we wczesnym okresie Izraela; by zwyciężyć w bitwie przeciwko Ammonitom, złożył córkę w ofierze (Sdz 11, 30–39). [przypis edytorski]
234. A ociec, za głowę się jąwszy, do niej rzekł (...) A ona mówi: „Nic to (...) rada za to takie wesele ludzkie zdrowie daję” — swobodne rozwinięcie tekstu biblijnego, na motywach Sm 11, 35–37. [przypis edytorski]