485. Synowiec jego, którego po sobie na swoje miejsce i państwo naznaczył — najbliższym dorosłym męskim krewnym Hideyoshiego był jego siostrzeniec (a nie synowiec) Hidetsugu Toyotomi (1568–1595); w 1591 został wyznaczony przez Hideyoshiego na następcę, jednak później oskarżono go o spisek i zmuszono do samobójstwa. [przypis edytorski]
486. Zostają tedy jako ogród bez wody i rola bez deszczu, rodzić owoców dobrych nie mogą... — por. J 15, 1–6. [przypis edytorski]
487. skwapliwy (daw.) — ochoczy, gotowy. [przypis edytorski]
488. Wiele historyj mamy, które nam heretyckie okrucieństwa nad katolikami, gdy moc nad nimi mieli, oznajmują... — Skarga powołuje się tutaj na dzieło Wiktora z Wity Dzieje prześladowania Kościoła w Afryce przez Wandalów (Historia persecutionis africanae provinciae sub Geiserico et Hunirico Regibus Wandalorum), czerpiąc z z Baroniusza Annales ecclesiastici (t. 6). [przypis edytorski]
489. Konstancjusz II (317–361) – cesarz rzymski (od 337), zwolennik arianizmu. [przypis edytorski]
490. Walens (328–378) — cesarz rzymski (od 364), wyznawca arianizmu. [przypis edytorski]
491. Genzeryk (ok. 390–477) — król Wandalów, wyznawca arianizmu; poprowadził swój lud z Hiszpanii do rzymskiej płn.-zach. Afryki, którą podbił i gdzie założył nowe państwo germańskie ze stolicą w Kartaginie; w 455 zdobył i złupił Rzym. [przypis edytorski]
492. Po Walensie heretyku, gdy cesarz Teodozyus, katolicki i święty pan, nastał, tylo aryańskim biskupom ustępować z dostojeństwa i katolikom kościoły oddawać rozkazał — Baroniusz, Annales ecclesiastici (t. 6). [przypis edytorski]
493. uporny (daw.) — uporczywy. [przypis edytorski]
494. folga (daw.) — tu: łagodne traktowanie. [przypis edytorski]