201. Wille, Bruno (1860–1928) — niem. pisarz, filozof, kaznodzieja ewangelicki, założyciel stowarzyszenia Freie Volksbühne; autor powieści oraz utworów autobiograficznych i filozoficznych, m.in. Einsiedler und Genosse („Pustelnik i towarzysz”, 1897); za swoje przekonania siedział w więzieniu w Friedrichshagen „Pod pruskim orłem”; w utworze: Das Gefangnis zum Preussischen Adler. Eine Selbsterlebte Schildbürgerei. Mit einem Bill das Gefangnisses (Jena 1914) sportretował Przybyszewskiego w postaci bohatera nazwanego Przski, wyśmiewając się z jego wymowy i stylu życia. [przypis edytorski]
202. Bölsche, Wilhelm (1861–1939) — pisarz niemiecki; pod wpływem Haeckla propaguje darwinizm; autor broszur przyrodoznawczych i utworów o treści filozoficzno-przyrodniczej, np. Miłość w przyrodzie (1898–1902). [przypis edytorski]
203. Młode Niemcy — okres w literaturze niemieckiej po r. 1830, zawdzięczający nazwę przedmowie Ludolfa Wienbarga do Aesthetische Feldzüge („Potyczki estetyczne”, 1834): „Wam, Młode Niemcy, poświęcam te słowa”. Przybyszewski używa tego określenia w odniesieniu do „Najmłodszych Niemiec”, grupy modernistów niemieckich. [przypis edytorski]
204. Hölderlin, Friedrich (1770–1843) — poeta niemiecki, mistyk i panteista, którego renesans przeżywały „Najmłodsze Niemcy” (Nietzsche); autor romansu w listach: Hyperion, oder der Eremit in Griechenland i drobnych poezji (Lyrische Gedichte, 1826); od r. 1806 nieuleczalnie obłąkany. [przypis edytorski]
205. Novalis, właśc. Friedrich von Hardenberg (1772–1801) — romantyczny poeta niemiecki, autor mistyczno-religijnych Hymnen an die Nacht (Hymnów do Nocy) napisanych po śmierci narzeczonej (tłumaczenie polskie: S. Przybyszewski, A. Baumfeld, 1909) i nieskończonej powieści Heinrich von Ofterdingen. [przypis edytorski]
206. Schelling, Friedrich Wilhelm (1775–1854) — słynny filozof romantyzmu niemieckiego; renesans jego doktryn przeżywała bohema niemiecka. [przypis edytorski]
207. burschikos (z niem. der Bursche: chłopak, wyrostek) — junacki. [przypis edytorski]
208. Frühschoppen (niem.) — poranny kufel. [przypis edytorski]
209. Achtel (niem.) — ósma część; antałek. [przypis edytorski]
210. Kind, Küche, Kirche (niem.) — dziecko, kuchnia, kościół. [przypis edytorski]