418. enuncjacja — wypowiedź. [przypis redakcyjny]
419. alterkacja — zatarg, sprzeczka. [przypis redakcyjny]
420. skir — rak. [przypis redakcyjny]
421. kunktator — człowiek zwlekający umyślnie z działaniem. [przypis redakcyjny]
422. in partibus infidelium (łac.) — w krajach niewiernych; określenie używane wobec biskupów, których władza jest tylko tytularna; tu ma charakteryzować stosunek komunisty do państwa burżuazyjnego. [przypis redakcyjny]
423. sztyftować — przygotowywać. [przypis redakcyjny]
424. Ignacy Paderewski (1860–1941) — znakomity pianista i kompozytor, zarazem polityk i działacz społeczny. Premier i minister spraw zagranicznych, w roku 1919 delegat polski na konferencję wersalską. [przypis redakcyjny]
425. podpalacze prochowni — zamachy terrorystyczne były całkowicie sprzeczne z zasadami walki politycznej KPRP. Mimo to gdy 14 października 1923 nastąpił wybuch prochowni w Cytadeli Warszawskiej (powodując śmierć 28 osób), władze — bez zbadanie przyczyn katastrofy — obciążyły odpowiedzialnością komunistów i dokonały wśród nich masowych aresztowań. [przypis redakcyjny]
426. młodość... rzeźbiarką — aluzja do znanej zwrotki z wiersza Zygmunta Krasińskiego Do Kajetana Koźmiana (1850): „Młodość, mistrzu, jest rzeźbiarką, co wykuwa żywot cały; Choć przeminie sama szparko, cios jej dłuta wiecznotrwały”. [przypis redakcyjny]
427. czarnoseciniec — zajadły reakcjonista („czarna sotnia” — skrajnie reakcyjna organizacja monarchistyczna w carskiej Rosji, dokonywała napaści na rewolucjonistów, organizowała pogromy antyżydowskie). [przypis redakcyjny]