Jam respice canos,
Invalidasque manus et inanes cerne lacertos!
Usus abit vitae, bellis consumpsimus aevum,
Ad mortem dimitte senes!2895
Nie wspomnię konwokacyj, sejmów, związków, konfederacyj, po kilkakroć na każdy rok, sejmików co miesiąc, rozbieżenia się stanów koronnych po świecie, jakie było niekiedy za Tamerlana pod czas Pudyka, domowych zaś krzywd, przesądzania, uciskania jednych drugich, zdrad, perduellium2896, którzy z posłów naszych stawali się nam nieprzyjacioły, i inszych cudów, które wyliczając osobne by potrzeba napisać księgi; będą jednak tacy, których hic labor juvabit2897. Teraz kiedy male cohaerens corpori suo caput2898, król Kazimierz (któremu nunquam respondebat fortuna, semper opinio, quamvis poenituisset, audere libebat2899), obieżawszy wszytkie stopnie żywota ludzkiego, a nikędy nie zagrzawszy miejsca, renunciavit2900 i koronie naszej i tandem viso funere suo intelliget se mortuum esse, quid tunc homines timuerint, quae senatus trepidatio, quae populi confusio, quis regni metus, in quam ardo saliitis et exitii fuerimus confmio, neque mihi scribere vacat, neque si vacaret, possem2901; świadczą związki, konfederacje, przysięgi, którymiśmy się na wszytkie przeciwności uzbroili, żebyśmy commune periculum Concordia propulsare2902 mogli, a jako żółw nie dba na muchy, w swojej zawarły skorupie, takąśmy się i my byli wzajemną zasklepili zgodą, żeśmy się ab extra2903 od wszelakich impetycyj spodziewali immunitatem2904; aż vallus vitem decepit2905, aż oniż sami, którzy hunc nexum, hanc copulam2906 kleili, widząc, że tarda sunt quae in commune consuluntur; privatam gratiam statim mereare, statim recipias2907, wypadli nam z tego sklepienia, pejerarunt2908 i Bogu, i ludziom nie strzymali wiary. Zabrawszy od różnych konkurentów na swoje i nasze kreski, nundinabantur libertatem nostram2909, jedni Niemcom, drudzy Francuzom, winem zaswojone obiecując afekty szlacheckie: czego się cum irrisu2910 napatrzyli cudzoziemcy, i przyznali, że nie u nich tylko panuje w sercach łakomstwo. O regnum venale, et si emptorem invenerit, brevi periturum2911, jako niekiedy o Rzymie mówił Jugurta! Napatrzyliśmy się i my a longe, cum irreparabili stanu szlacheckiego labe2912, kiedy jako złodzieje w targ uwijali się oni dopiero zelanci, którzy tak barzo promovebant2913 jurament konfederacji dominum cum auro accipere parati, prostituendo venalem eloquentiam, in alto libertatis Polonae piraticam exercentes. Auri sacra fames, quo non mortalia pectora cogis2914! Ale chociażci sero molunt deorum molae2915, doczekamy się przecie, że tych akcypitrów2916, którzy dla pieniędzy wszytko susque deque2917 poczytają, dogoni sprawiedliwa pomsta boża, nasycą się tak barzo pragnionego złota, i jużby się była bez pochyby ta compages frustatim2918 roztrzęsła, kiedy by nowy Atlas non suffecisset oneri brachia tanto2919, że kiedyśmy jam jam labentis cum libertate Regni Poloni2920 bali się ruiny, ani się zachwiało oboje.
Bo nieskończonej dobroci Bóg, którego to dzieło ustawające rady i zmysły ludzkie swoją sekundować siłą, któremu nie nowina nie z książęcego jako u nas domu, ale z pasterskiego królów wysadzać szałaszu: takim się Izrael w Saulu i w Dawidzie, z których tamten osły, ten owce u ojca swojego pasał; takim Cyncynnatem Rzymianie, o którym historyk: adeste qui omnia humana prae diuitiis spernitis, neque honori magno locum, neque virtuti putatis, nisi ut effuse affluant opes: spes unica populi Romani Cincinnatus, trans Tiberim quatuor jugerum colebat agellum, ibi a legatis seu fossam fodiens, seu cum araret, salute data redditaque invicem, rogatus, ut togatus senatus mandata audiret; admiratus, togam proferre e tugurio uxorem Raciliam iubet, qua simul absterso pulvere et sudore, togatus, dictator a gratulantibus consalutatur et in urbem vacatur2921; takim i naszy przodkowie w Przemysławie, w Leszku wtórym i w Piaście się szczycili. Saepe paupertas virtus fuit, in hac majores nostros apud aratra ipsa, mirantes decora sua, circumstetere lictores2922
Bóg, mówię, suffecit tanto oneri caput2923, Króla pana naszego, pod którego ramiony post tot tantasque procellas2924 weselszej wyglądamy konstelacji, zwłaszcza kiedy już zaszedł niepogodny sierpień, który swoje pognoił snopy2925, a wrzesień nam szczęśliwej novae spes sementis, jugo scandit roseo medii fastigia coeli2926, niosąc znak, w obróconych na zachodnie antypody rogach praesentissimi solis2927. Jużci doma primores suorum consultare jubet: Annis, bellisque verendi, crinigeri sedere patres2928. Już w polu Mavortia signa rubescunt, Floribus et subitis animantur frondibus hastae2929.
Król tylko nad królmi i wieczny wszytkich rzeczy Sator protegat hunc statum, hanc pacem custodiat, a principi nostro, longissima statione mortali fundo (cum parente et conjuge carissima una, quas ut aeterna sociavit prudentia thoro, non separabit Olympo: quarum potentiam sentiet nemo, nisi aut periculo leuatus, aut honore elatus), destinet successores quam serissimos2930 Takowym votum2931 moje zamknąwszy sygnetem, znowu do WMMPana, od którego mnie occurrens calamo2932 dotąd odwodzi materia, z moim powracam prezentem:
Tobie, mój drogi synu, daruję te karty:
Księgi miłe piśmiennym; myśliwemu charty;