Urraca (D.) filha de D. Affonso Anriques cazou com D. Fernando Rei de
Lião.
Urraca Lopes (D.) filha do Conde de Navarra Irmã de D. Diogo o bom Senhor de Biscaya cazou com El-Rei de Lião D. Fernando.
V
Vasco (Conde D.) acompanhou a Tuy a El-Rei D. Affonso Anriques quando foi receber ao Conde de Barcelona D. Reymondo.
Vermuy Paes de Trava (D.) cazou com a Rainha Dona Tareja viuva do Conde D.
Anrique.
Depois deixando-a cazou com uma filha da mesma Dona Tareja.
Vicente (S.) donde era natural, e como foi martyrizado.
O seu Corpo é trazido ao Cabo que agora tem o seu nome, e de como o foi
buscar D. Affonso Anriques, e o não achou.
Como foi achado o seu Corpo, e collocado na Sé de Lisboa.
Villa franca foi chamada antigamente Cornagoa.
TRASLADO DO JURAMENTO DEL-REI D. AFFONSO ANRIQUES
O qual se conserva no Archivo do Real Mosteiro de Alcobaça
Ego Alfonsus Portugalliae Rex, filius illustris Comitis Henrici, nepos magni Regis Alfonsi, coram vobis bonis viris, Episcopo Bracharensi, & Episcopo Colimbriensi, & Theotonio, reliquisque magnatibus officialibus vassalis Regni mei in hac Cruce aerea, & in hoc libro Sanctissimorum Euangeliorum juro cum tactu manuum mearum, quod ego miser peccator, vidi hisce oculis indignis verum Dominum nostrum JESUM Christum in Cruce extensum in hac forma. Ego eram cum mea hoste in terris ultra Tagum, in agro Auriquio, ut pugnarem cum Ismaele, & aliis quatuor Regibus Maurorum habentibus secum infinita millia, & gens mea timorata propter multitudinera, erat fatigata, & multum tristis, ia tantum, ut multi dicerent esse temeritatem inire bellum, & ego tristis de eo quod audiebam, caepi mecum cogitare, quid agerem, & habebam unum librum in meo papillione, in quo erat scriptum Testamentum antiquum, & Testamentum JESU Christi. Aperui illum, & legi victoriam Gedeonis, & dixi intra me: Tu seis Domine JESU Christe, quia pro tuo amore suscepi bellum istud contra tuos inimicos, & in manu tua est dare mihi, & meis fortitudinem, ut vincamus illos blasphemantes tuum nomen, & sic dicens dormivi supra librum, & videbam virum senem ad me venientem, dicentemque: Adefonse, confide, vinces enim, debellabisque Reges istos infideles, conteresque potentiam illorum, & Dominus noster ostendet se tibi. Dum haec video, accedit Joannes Ferdinandus de Sousa vassallus de meo cubiculo, dixitque: Surge domine mi. Adest homo fenex, vultque te alloqui. Ingrediatur, dixi, sic fidelis est. Ingressus ad me, agnovi esse illum, quem in visione videram, qui dixit mihi, domine, bono animo esto, vinces, & non vinceris. Dilectus es Domino, posuit enim super te, & super semen tuum post te oculos misericordiae fuae usque in sextam decimam generationem, in qua attenuabitur proles, sed in ipsa attenuata ipse respiciet, & videbit. Ipse me jubet indicare tibi, quod dum audieris sequenti nocte tintinnabulum Remisorii mei, in quo vixi sexaginta sex annis inter infideles, fervatus favore altissimi, egrediaris extra castra, solus sine arbitris, ostendere tibi pietatem suam multam. Parui, & reverenter in terra positus, & nuntium, & mittentem veneratus sum, & dum iu oratione positus sonitum expectarem, secunda noctis vigilia tintinnabulum audivi, & ense, & scuto armatus, egressus sum extra castra, vidique subito a parte dextra, orientem versus, micantem radium, & paulatim splendor crescebat in maius, & dum oculos ad illam partem efficaciter pono, ecce in ipso radio clarius sole signum Crucis aspicio, & JESUM Christum in eo crucifixum, & ex una, & altera parte multitudinem juvenum candidissimorum, quos Sanctos Angelos fuisse credo. Quam visionem dum video, deposito ense, & scuto, relictisque vestibus, & calceamentis, pronus in terram me projicio, lacrymisque abundè missis, caepi rogare pro confortatione vassalorum meorum, dixi que nihil turbatus. Quid tu ad me Domine? Credenti enim Fidem vis augere? Melius est ut te videant Infideles, & credant, quam ego, qui a fonte baptismatis te Deum verum Filium Virginis, & Patris Aeterni agnovi, & agnosco. Erat autem Crux mirae magnitudinis, & elevata a terra quasi decem cubitos. Dominus suavi vocis sono, quem indignae aures meae perceperunt, dixit mihi. Non ut tuam Fidem augerem hoc modo apparui tibi, fed ut corroborem co tuum in hoc conflitu, & initia Regni tui supra firmam petram stabilirem. Confide Alfonse, non folum enim hoc certamen vinces, sed omnes alios in quibus contra inimicos Crucis pugnaveris. Gentem tuam invenies alacrem ad bellum, & fortem, petentem, ut sub Regis nomine in hac pugna ingrediaris; nec dubites, sed quidquid petierint, liberè concede. Ego enim aedificator, & dissipator Imperiorum & Regnorum sum: volo enim in te, & in semine tuo Imperium mihi stabilire, ut deferatur nomen meum in exteras gentes; & ut agnoscant successores tui datorem Regni, insigne tuum ex pretio, quo ego humanum genus emi, & ex eo quo ego a Judaeis emptus sum, compones, & erit mihi Regnum sanctificatum, Fide purum, & pietate dilectum. Ego ut haec audivi, humi prostratus adoravi dicens: Quibus meritis, Domine, tantam mihi annuntias pietatem? Quidquid jubes faciam, & ut in mea prole, quam promittis oculos benignos pone, gentemque Portugallensem salvam custodi, & si contra eos aliquod paraveris malum, verte illum potius in me, & in successores meos, & populum quem tanquam unicum filium diligo, absolve. Annuens Dominus inquit: Non recedet ab eis, neque a te unquam misericordia mea, per illos enim paravi mihi messem multam, & elegi eos in messores meos in terris longinquis: haec dicens disparuit, & ego fiducia plenus, & dulcedine redii in castra, & quod taliter fuerit, juro ego Aldefonsus Rex per Sanctissima Jesu Christi Euangelia hisce manibus tacta. Idcirco praecipio successoribus meis in perpetuum futuris, ut scuta quinque in crucem partita, propter Crucem, & quinque vulnera Christi, in insigne ferant, & in unoquoque triginta argenteos, & super serpentem Moysis, ob Christi figuram, & hoc sit memoriale nostrum in generatione nostra: & si quis aliud attentaverit, a Domino sit maledictus, & cum Juda traditore in Infernum maceratus. Facta carta Colimb. III. Kalend. Novembris. Era M. C. LII.