67 Tubuci foy povoaçaõ dos Romanos, de cujas ruinas, conforme diz Resende, se erigio Abrantes, e se comprova com o Itinerario de Antonino; o qual na segunda via militar, que descreve de Lisboa para Merida, assina de Scalabis a Tubuci trinta e dous mil passos, que fazem as oito leguas, que ha de Santarem a Abrantes. Alguns attribuem Tubuci a Tancos.
68 Tuntobriga. Foy huma Cidade, que pertencia à Chancellaria de Braga, e de que se naõ sabe mais que o nome.
69 Vacca. Persuade-se Jorge Cardoso no tom. 2. do Agiologio pag. 65. que esta antiga Cidade estivesse onde hoje vemos erecta a de Viseu; porém Plinio, e Ptolomeu naõ fazem della mençaõ. O Author da Corografia Portugueza diz, que por tradiçaõ a Cidade antiga chamada Vacca estivera onde hoje he a Villa de Vouga na Comarca de Aveiro: porém quando trata da Cidade de Viseu, traslada tudo que achou em Jorge Cardoso, convindo com elle em ser Viseu a antiga Vacca.
70 Outras muitas povoações existiraõ em nosso Reino em tempo dos Romanos, que se achaõ mencionadas nas Taboas de Ptolomeu, e Cartas de outros Geografos, posto que nós naõ conhecemos, nem lhe podemos saber o verdadeiro significado, mais que por conjectura, assim como fez Argote com algumas da Provincia Bracarense. Das que sem muita controversia podemos declarar situadas em varias partes do nosso continente, saõ as que numeraõ Resende, e Vasconcellos, a saber:
| Ad septem Aras | Açumar, ou Alegrete. |
| Amæa | Portalegre. |
| Aquæ Flaviæ | Chaves. |
| Aritium Prætorium | Benavente. |
| Arucitana | Moura |
| Balsa | Tavira. |
| Bracara Augusta | Braga. |
| Brætoleum | Vianna de Caminha. |
| Budua | Botova, ou Ouguella. |
| Calantica | Arrayolos. |
| Calem | Porto. |
| Ceciliana | Agualva, ou Agua de Moira. |
| Cellium | Ceice junto de Thomar. |
| Cetobriga | Setubal. |
| Collipo | Leiria. |
| Concia | Miranda do Douro. |
| Conimbrica | Condeixa a velha. |
| Ebora, ou Liberalitas Julia | Evora. |
| Eburobritium | Evora d’Alcobaça. |
| Elteri | Alter do Chaõ. |
| Eminium | Agueda. |
| Equabona | Coina. |
| Forum Limicorum | Ponte de Lima. |
| Fraxinum | Alpalhaõ, ou Gaviaõ. |
| Helvij | Elvas. |
| Jerabrica | Póvos, ou Alenquer. |
| Igædita | Idanha, ou Guarda. |
| Lacobrica | Lagos. |
| Lama, ou Lameca | Lamego. |
| Lancobrica | Feira. |
| Malceca | Marateca. |
| Matusaro | Ponte de Sor. |
| Medobrica | Aramenha. |
| Merobriga | Santiago de Cacem. |
| Moro | Almorol, ou Punhete. |
| Myrtilis Julia | Mertola. |
| Næbia | Neiva. |
| Olisipo, ou Fælicitas Julia | Lisboa. |
| Ossonoba | Estoi junto de Faro. |
| Pax Julia | Beja. |
| Portus Anibalis | Villanova de Portimaõ. |
| Salacia, ou Urbs Imperatoria | Alcacer do Sal. |
| Saurium | Soure. |
| Scalabis, ou Julium Præsidiũ | Santarem. |
| Serpa | Serpa. |
| Talabrica | Aveiro. |
| Tubuci | Abrantes. |
NOTAS DE RODAPÉ:
[21] Plin lib. 8. Epist. 24. Revertere gloriam veterem, & hanc ipsam senectutem, quæ in homine venerabilis, in urbibus sacra est.
[22] Ptolom. apud Cellar. lib. 2 cap. 1. Geogr. antiq. Veja-se Botelho no Alfonso liv. 3. est. 77.
[23] Cardos. Agiol. Lusit. tom. 3. pag. 627. Corog. Port. tom. 1. p. 310. Argot. Antig. de Brag. t. 1. c. 2.
[24] Villalob. Nobiliarch. Portug. pag. 89. Corogr. Port. t. 1. pag. 296.