Nikołaj Gawriłowicz Czernyszewski – rosyjski filozof, socjalista, przez niektórych postrzegany jako socjalista-utopista, rewolucyjny demokrata, redaktor, krytyk literacki, publicysta i pisarz. Był liderem rewolucyjnego demokratycznego ruchu lat 1860. Jego filozofia wywarła wpływ na ideologię Włodzimierza Lenina i Emmy Goldman. Zwolennikiem Czernyszewskiego był także Svetozar Marković.