Koza, kózka i wilk

Z Lafontaine’a

Sąsiadka koza, ta co to rozwódka,

Z rodu Ostrożanka, a tak rześka czołem,

Że umie łeb za łeb rozmówić się z wołem,

I nie da lada wilku¹ brać się do podbródka,

Wczoraj w las idąc zbierać na domu potrzebę

Rokitę czy łupią skórkę,

Na gospodarstwie zostawiła córkę,

Której jest na imię Bebe.

A że młodym osobom pod niebytność matki

Rozliczne grożą przypadki,

Nakazuje dziecku srogo:

«Nie ruszać mi za próg nogą

I nie przyjmować nikogo, nikogo.

Jest tu wilk w okolicy; mam go w podejrzeniu,

Że zamyśla o czem brzydkiem²;

Pilnujże drzwi, aż wrócę i dam znak kopytkiem,

Wołając cię po imieniu:

Bebe! Lepiej że zgrzeszym ostrożności zbytkiem,

Niż gdyby miało kiedy być przysłowiem trzodzie:

Mądra koza po szkodzie».

O wilku mówiono w izbie,

A wilk tuż siedział na przyzbie³;

Podsłuchał. Matka z domu, a on wnet do córki:

Stuk i puk we drzwi komórki.

Wilk zwykle wyciem łaje albo grozi;

Lecz gdy prosić ma potrzebę,

Nieźle udaje śpiew kozi;

Więc jako mógł najkoziej odezwał się: «Bebe!

Otwórz!». A kózka na to: «Przepraszam, nie można,

Mamy nie masz⁴, jestem sama».

On znowu: «Bebe, otwórz, to ja, mama».

Na to znów kózka ostrożna:

«Głos wprawdzie matczyn⁵; ale czyś ty matka

Jak mogę wiedzieć, gdy zamknięta klatka?

Podejdźże⁶ tu i przez to pod progiem korytko

Pokaż mi na znak kopytko».

Wilk odszedł, klnąc Bebe i mać jej z ruska brzydko.

Ta bajka jest po całym świecie znana z treści;

Lecz żeby ją dać poznać polskiej płci niewieściej,

Udawajmy, że wzięta z francuskiej powieści⁷.

Przypisy:

1. wilku — dziś popr. forma C. lp: wilkowi. [przypis edytorski]

2. czem brzydkiem — daw. forma Msc.lp r.n.; dziś popr.: czymś brzydkim. [przypis edytorski]

3. przyzba — wał ziemny przy podmurówce, często z miejscem do siedzenia, np. ławeczką, przy daw. chacie wiejskiej. [przypis edytorski]

4. nie masz (tu daw.) — nie ma. [przypis edytorski]

5. matczyn — matczyny, należący do matki. [przypis edytorski]

6. podejdźże — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]

7. Udawajmy, że wzięta z francuskiej powieści — pod koniec XVIII i w XIX w. powieści francuskie stanowiły ulubioną lekturę kobiet z wyższych sfer w Europie. [przypis edytorski]