O czterech muzykantach

Żył raz brytan stary,

Wiernuś się nazywał.

Dosyć się już strudził,

Teraz odpoczywał.

Dawniej z swoim panem

Wybiegał na łowy

I gonił zające

Wśród szumnej dąbrowy.

Pilnował mu domu

I dzionkiem, i nocą,

I gospodarzowi

Wierną był pomocą.

Lecz się już zestarzał,

Nogi mu nie służą,

Sierść powyłaziła,

Zębów ma niedużo.

Już po całych nocach

Stróżować nie może

I woli spać w sieni,

Niżeli na dworze.

Raz usłyszał Wiernuś,

Jak gospodarz gada:

— Chyba już brytana

Pozbyć się wypada!...

Zestarzał się bardzo,

Już darmozjad z niego,

Trzeba będzie kupić

Brytana innego.

Gdy to pies usłyszał,

To pomyślał sobie:

— Nie ma tu co czekać,

Już ja wiem, co zrobię.

Pójdę w świat szeroki

Poszukać schronienia,

Gdy mi tu żałują

Kąta i jedzenia.

Idzie Wiernuś drogą.

Już dom z oczu znika.

Idzie; wtem na drodze

Osła napotyka.

— A! Dzień dobry, kumie!

Jak się waćpan miewa?...

I usiedli w cieniu,

Bo słonko dogrzewa.

Gawędzą przyjaźnie,

Pies się osłu żali.

A pan Buruś na to:

— Pójdę z tobą dalej.

Póki byłem silny,

Ciężko pracowałem;

Wory pełne zboża

Do młyna dźwigałem.

Lecz gdym się postarzał,

Mój pan mnie wyrzucił

I zagroził kijem,

Gdybym kiedy wrócił.

Podróżują razem

Psisko i oślina.

Patrzą... aż tu drogą

Wlecze się kocina.

Przez wytartą skórę

Kości wyglądają.

— Gdzie to waszeć¹ dąży? —

Wędrowcy pytają.

— Idę w świat szeroki,

Gdzie poniosą oczy...

I z przygasłych ślepków

Łza mu się potoczy.

— Myszek ani szczurów

Łowić już nie mogę.

Niewdzięczni mnie ludzie

Wygnali na drogę.

— A to chodźże² z nami,

Kolego kochany!...

I wędrują razem

Przez łąki i łany³.

Gwarzą⁴ sobie w drodze,

Na świat narzekają.

Aż tu kogucika

W drodze spotykają.

— Moi państwo mili!

A gdzież to idziecie?

Może też ze sobą

I mnie zabierzecie?

Zabić mnie dziś chciała

Niedobra kucharka,

Na rosół dla pana

Wpakować do garnka.

Więc uciekłem z domu,

Idę w świat daleki;

Użyczcie mi swojej

Przezacnej⁵ opieki!

Zgodzili się chętnie

Osioł, kot i psina.

I wędruje razem,

Tułacza drużyna.

Noc ich zaszła w lesie,

Spać zmęczeni legli.

A wtem w oddaleniu

Światełko spostrzegli.

Zbliżają się cicho,

W okno spoglądają.

A tam straszni zbóje

Siedzą całą zgrają.

Przy sutej wieczerzy

Zapijają wino;

Każdy wzrok ma krwawy,

Twarz czerwono-siną.

Osioł na okienku

Oparł przednie nogi.

Brytan wlazł na niego;

Na psa kot ubogi.

Kogut na grzbiet Mruczka

Frunął cichuteńko,

Tak że zasłonili

Calutkie okienko.

Dopieroż się wtedy

Rozległa muzyka!

Kot miauczy, pies wyje,

Osiołek poryka⁶.

Kogut „kukuryku”

Wrzeszczy, ile mocy,

Jakby całe piekło

Zbudziło się w nocy.

Porwali się zbóje

Wielce wystraszeni,

Z oświetlonej izby

Uciekli do sieni,

A z sieni do lasu

Cwałem popędzili.

A dzielni muzycy

Do domku wkroczyli.

Podjedli obficie

I popili winem.

Potem kot legł sobie

W kuchni pod kominem.

Pies na samym progu

Położył się w sieni,

A osioł na dworze

Wśród bujnej zieleni.

A tymczasem zbóje

Wysłali jednego.

Idzie po cichutku

Do domku swojego;

Potknął się o Burka,

A ten buch! go nogą.

Zbój do sieni biegnie,

Pies go ugryzł srogo.

W kuchni kot czatował:

Wnet na zbója skoczy;

Skrwawił mu pazurem

Czoło, nos i oczy.

A kogut na grzędzie

W mig narobił krzyku:

— Hej! łapać złodzieja!

Łapać! Kukuryku!

Wraca zbój do lasu,

Dziwy opowiada:

— Dom nasz zamieszkała

Złych duchów gromada.

Jeden pchnął mnie nożem,

Drugi dał mi kije,

Trzeci tak podrapał,

Że już ledwo żyję.

A czwarty wciąż wołał,

Żeby mnie trzymali.

Nie ma tu co robić,

Chodźmy, bracia, dalej.

Poszli wszyscy zbóje

Dom zbudować nowy.

A czwórka skoczyła

Po rozum do głowy.

Zostali się w domku,

Suto jedli, pili,

Tak im dobrze było,

Że do stu lat żyli.

Przypisy:

1. waszeć — zwrot grzecznościowy, skrót od: wasza miłość. [przypis edytorski]

2. chodźże — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: chodź koniecznie. [przypis edytorski]

3. łan — obszar ziemi, na której coś się uprawia, np. łan pszenicy. [przypis edytorski]

4. gwarzyć — rozmawiać. [przypis edytorski]

5. przezacny — bardzo zacny; bardzo cenny, wielce szanowny. [przypis edytorski]

6. poryka — dziś: porykuje; inaczej: ryczy. [przypis edytorski]