Bohater

Czy już nie wróci czas siły — zupełnej

Ani ma jeszcze zasłynąć

Wiek, gdy po Runo ważono się płynąć

Ze złotej uwite wełny¹?...

Lec na kolchidzkiej² tkaniny kobierce

Nikt-że już więcej nie pragnie?

Lub, bohaterów czulsi spadkobierce,

Woląż się ująć za jagnię?...

Smoka czy wielki łeb dziś wyzwie kogo,

Rykiem otrębując turniej;

Lub jest-że, kto by rad go potrzeć nogą

I wynieść się nadeń górniej?...

Czy ramion marmur — czy muszkułów³ granie

I cało-strojność budowy

Nie ma już więcej nic za powołanie

Nad strawność dobrą? byt zdrowy?

Bohaterowie wszak od wieków w wieki

Kraj zdobywają zaklęty —

I od Achilla⁴ mniej bywa kaleki,

Kto nie wyzuł z ostróg pięty!...

Miałażby słodycz chrześcijańska, nowa,

Zawistnym być Męstwa druhem? —

Gdy ona raczej, jako białogłowa⁵

Wierna — współ-zwycięża duchem!

Miałażby włosów srebrność księżycowa

Wyzwalać z Dziejów-zaciągu?

Lecz starość, w czas swój, bywa więcej zdrowa

Od bark⁶ greckiego posągu:

Mojżesz⁷ — wiek blisko przeżywszy, powstawa

Wyswobodzicielem ludu —

Heroizm czysty wcześnie nie dostawa,

I nie dostawa — bez cudu!

Owszem — śmierć sama i jej piekieł-krater

Cóż są?... — rzecz wielka lub licha:

W miarę do tego, jak? jaki bohater?

Dopełnił swego kielicha —

Niechże więc Kolchów wiek sobie nie wraca,

Współczesność w równej mam cenie:

Heroizm będzie trwał, dopóki praca;

Praca? — dopóki stworzenie!...

Przypisy:

1. runo ze złotej uwite wełny (mit. gr.) — złote runo; skóra skrzydlatego złotego barana, która była celem wyprawy Argonautów do Kolchidy. [przypis edytorski]

2. kolchidzkiej — Kolchida, historyczna nazwa terytorium nad Morzem Czarnym (obecnie Gruzja). [przypis edytorski]

3. muszkuły — dziś popr.: muskuły, tj. mięśnie. [przypis edytorski]

4. Achilles (mit. gr.) — legendarny bohater grecki, syn Peleusa, króla Ftyi, i Tetydy, boginki morskiej, uczestnik wojny trojańskiej, zabity przez Parysa. [przypis edytorski]

5. białogłowa (daw.) — kobieta. [przypis edytorski]

6. bark — dziś popr. forma D.lm: barków, tj. ramion. [przypis edytorski]

7. Mojżesz — syn Amrama i Jokebed; prorok, prowadził Izraelitów z Egiptu do Ziemi Obiecanej, do której on sam nie dotarł. Jego matka, aby uchronić go przed śmiercią, nakazaną przez faraona wszystkim pierworodnym synom żydowskim, wrzuciła go w koszyku do wody. Został wyłowiony przez córkę faraona, która traktowała go jak syna (Wj 2,1–10). Sprawował władzę nad ludem Izraela; na górze Synaj Bóg przekazał mu tablice kamienne z dziesięciorgiem przykazań (Wj 24,12; 31,18). Mojżesz zmarł w wieku 120 lat w krainie Moabu na górze Nebo (Pwt 34,5–70); zgodnie z obietnicą Boga, przed śmiercią ujrzał Ziemię Obiecaną, ale nigdy tam nie dotarł (Pwt 32,49–52). [przypis edytorski]