Na Bobra złapanego w sieci od¹ pewnego łowczego, którym sąsiadów utraktował

Raz, gdy łowczemu przypadła myśl dobra

Rozstawić sieci na leśnego zwierza,

Przypadkiem jakimś, widzi w siatce bobra,

Co go natura bardziej do więcierza²

Napędzić miała jak stworzenie wodne.

Bóbr w kniei są to rzeczy dziwu godne.

Łowczy jak ludzki, dzieli się z sąsiedztwem

Częściami z bobra, by go z nim zażyli;

Przyznają wszyscy, że szczęścia łowiectwem

Bardziej niż bobrem gust swój nasycili,

Biorąc z łowczego łaski specyały³,

Z których odorem napełnion dom cały.

Posłał dla młodej pani ogon spory,

Dla starej jakieś w papierze rupieci;

Te przeraźliwe zrobiły fetory,

Skutek bobrowy w nos, w garło⁴ zaleci;

Dotknieniem owych śmierdzących kawalców⁵,

Trudno tabaki zażyć trzy dni z palców⁶.

Spyta się pani posłańca ciekawie:

Coś mi to przywiózł? on o strojach plecie:

Ta mowi⁷: dawno strojem się nie bawię,

Bom stara; a ten stroje chwali przecie.

Na koniec rzecze: ja o to nie stoję⁸,

Komuś dał ogon, oddajże i stroje⁹.

Przypisy:

1. od (daw.) — tu: przez. [przypis edytorski]

2. więcierz (daw.) — rodzaj sieci rybackiej. [przypis edytorski]

3. specyał (daw.) — dziś: specjał; rarytas, rzecz wyborna. [przypis edytorski]

4. garło (daw.) — dziś popr.: gardło. [przypis edytorski]

5. kawalec (daw., gw.) — kawałek; szczątek, fragment. [przypis edytorski]

6. Dotknieniem owych śmierdzących kawalców, trudno tabaki zażyć (...) — znaczenie konstrukcji zdaniowej: Jeśli się dotknie owe śmierdzące kawałki, trudno (potem) przez trzy dni zażyć palcami tabaki. [przypis edytorski]

7. mowić — dziś: mówić. [przypis edytorski]

8. nie stać o coś (daw.) — nie dbać o coś. [przypis edytorski]

9. stroje — tu: jądra. Na bobry polowano ze względu na ich futro oraz znajdujące się właśnie nad jądrami gruczoły, których wydzielina wykorzystywana była w celach medycznych i kosmetycznych. Od starożytności przypisywano bobrom, że dokonują autokastracji. Nie widząc możliwości, by umknąć myśliwemu, bobry same miały odgryzać sobie jądra i porzucając prześladowcy ten łup, uchodzić z życiem; wyraz „kastracja” miał pochodzić od łac. nazwy bobra: castor (choć bardziej uzasadnione byłoby etymologiczne wywodzenie nazwy rzecznych budowniczych od łac. castrum: budynek warowny, twierdza). Do tego właśnie wierzenia odnosi się w sposób żartobliwy wiersz: w finalnej odpowiedzi starszej damy pojawia się aluzja do łowów, lecz miłosnych; obdarowana niechcianym, cuchnącym prezentem, oświadcza dowcipnie, że złożenie jej „strojów” bobrowych w darze jest nieporozumieniem, ponieważ nie występuje już w roli łowczyni. [przypis edytorski]