Pieśń II¹

Serce roście patrząc² na te czasy!

Mało przed tym³ gołe były lasy,

Śnieg na ziemi wysszej⁴ łokcia leżał⁵,

A po rzekach wóz nacięższy zbieżał⁶.

Teraz drzewa liście na sie wzięły,

Polne łąki pięknie zakwitnęły;

Lody zeszły, a po czystej wodzie

Idą statki i ciosane łodzie.

Teraz prawie⁷ świat sie wszystek śmieje,

Zboża wstały, wiatr zachodny wieje;

Ptacy sobie gniazda omyślają⁸,

A przede dniem śpiewać poczynają.

Ale to grunt wesela prawego⁹,

Kiedy człowiek sumnienia całego¹⁰

Ani czuje w sercu żadnej wady,

Przecz¹¹ by sie miał wstydać swojej rady¹².

Temu wina nie trzeba przylewać

Ani grać na lutni, ani śpiewać;

Będzie wesół, byś chciał, i o wodzie,

Bo sie czuje prawie na swobodzie¹³.

Ale kogo gryzie mól zakryty,

Nie idzie mu w smak obiad obfity;

Żadna go pieśń, żadny głos nie ruszy,

Wszystko idzie na wiatr mimo uszy.

Dobra myśli, której nie przywabi,

Choć kto ściany drogo ujedwabi,

Nie gardź moim chłodnikiem chróścianym¹⁴,

A bądź ze mną, z trzeźwym i z pijanym!

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. serce roście patrząc — serce rośnie, gdy się patrzy (inne znaczenie daw. imiesłowu). [przypis redakcyjny]

3. mało przed tym (starop.) — niedawno. [przypis redakcyjny]

4. wysszej — wyżej. [przypis edytorski]

5. Śnieg (...) wysszej łokcia leżał — warstwa śniegu była grubsza niż na łokieć, tj. ok. 60 cm. [przypis edytorski]

6. zbieżał (starop.) — przejechał. [przypis redakcyjny]

7. prawie (starop.) — naprawdę, prawdziwie. [przypis redakcyjny]

8. omyślać (starop.; tu forma 3 os. lm: omyślają) — obmyślać, projektować. [przypis redakcyjny]

9. grunt wesela prawego — podstawa prawdziwej radości. [przypis redakcyjny]

10. Kiedy człowiek sumnienia całego — kiedy człowiek ma czyste sumienie. [przypis redakcyjny]

11. przecz (starop.) — dlaczego. [przypis redakcyjny]

12. rada — myśl, postanowienie, zamiar. [przypis redakcyjny]

13. na swobodzie — tu: wolny od trosk. [przypis redakcyjny]

14. chłodnik chróściany — altana z gałęzi. [przypis redakcyjny]