Pieśń XVI¹²

Nic po tych zbytnich potrawach, nic po tym

Śrebrze na służbie³ i obiciu złotym;

Nam k woli⁴, kędy róża pozno kwitnie

Nie szukaj zbytnie⁵.

Dobra-ć i miętka⁶, co ją najdzie wszędzie⁷;

A kiedy równe⁸ towarzystwo siędzie,

Prędka dobra myśl, a tym jeszcze chutniej⁹,

Gdy nie bez lutniej.

Lutnia — wódz tańców i pieśni uczonych,

Lutnia — ochłoda myśli utrapionych:

Ta serce miękczy swym głosem przyjemnym

Bogom podziemnym¹⁰.

Przypisy:

1. Ks. 2, Pieśń XVI — w pieśni pojawia się wiele motywów z utworów Horacego (Carmina I 32, I 38). [przypis redakcyjny]

2. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

3. na służbie — w miejscu, gdzie się przechowuje naczynia stołowe. [przypis redakcyjny]

4. nam k woli (starop.) — dla nas. [przypis redakcyjny]

5. zbytnie (starop.) — zbytnio; bardzo. [przypis redakcyjny]

6. miętka — zdr. od: mięta. [przypis redakcyjny]

7. co ją najdzie wszędzie — którą można wszędzie znaleźć. [przypis edytorski]

8. równe — dobrane. [przypis redakcyjny]

9. chutniej — chętniej, bardziej ochoczo (por. chuć). [przypis redakcyjny]

10. serce miękczy (...) Bogom podziemnym — aluzja do postaci Orfeusza, który potrafił poruszyć za pomocą swej muzyki Furie („jędze”), a nawet rzeczy nieożywione. Kiedy zmarła jego żona Eurydyka, udał się do podziemi i tak oczarował Plutona, że uwolnił on Eurydykę pod warunkiem, że Orfeusz nie odwróci się, dopóki nie wyjdą na ziemię. Kiedy już mieli postawić swe stopy na ziemi, Orfeusz odwrócił się i Eurydyka natychmiast zniknęła. Ogromny żal Orfeusza po powtórnej stracie żony tak rozwścieczył trackie kobiety, że w czasie jednej z orgii z okazji bachanaliów rozerwały go na strzępy; zob. też: Ks. 1, Pieśń XXI, Ks. 2, Pieśń II oraz Ks. 2, Pieśń VI. [przypis redakcyjny]