Tren IV. (Zgwałciłaś, niepobożna śmierci, oczy moje...)¹

Zgwałciłaś², niepobożna³ śmierci, oczy moje,

Żem widział umierając⁴ miłe dziecię swoje.

Widziałem, kiedyś trzęsła owoc niedordzały⁵,

A rodzicom nieszczesnym serca sie krajały⁶.

Nigdyć by ona była bez wielkiej żałości

Mojej umrzeć nie mogła, nigdy bez ciężkości⁷

I serdecznego bolu, w którymkolwiek lecie⁸

Mnie by smutnego była odbiegła⁹ na świecie;

Alem ja już z jej śmierci nigdy żałościwszy,

Nigdy smutniejszy nie mógł być ani teskliwszy¹⁰.

A ona (by był Bóg chciał) dłuższym wiekiem swoim

Siła¹¹ pociech przymnożyć¹² mogła oczom moim.

A przynamniej¹³ tym czasem mogłem był odprawić

Wiek swój¹⁴ i Persefonie¹⁵ ostatniej¹⁶ sie stawić¹⁷,

Nie uczuwszy na sercu tak wielkiej żałości,

Której równia¹⁸ nie widzę w tej tu śmiertelności¹⁹.

Nie dziwuję Nijobie²⁰, że na martwe ciała

Swoich namilszych dziatek²¹ patrząc, skamięniała²².

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. zgwałcić (daw.) — zadać gwałt, postąpić wbrew prawu i powinności, zbeszcześcić coś, uczynić krzywdę wbrew prawu. [przypis redakcyjny]

3. niepobożny (starop.) — postępujący źle, nie „po bożemu”, bezbożny. [przypis redakcyjny]

4. umierając (starop. forma imiesłowu) — umierające. [przypis redakcyjny]

5. niedordzały (starop.) — niedojrzały. [przypis redakcyjny]

6. rodzicom (...) serca się krajały — byli bardzo smutni, zrozpaczeni. [przypis redakcyjny]

7. ciężkość* (starop.) — męka, wielki ból, wielkie zmartwienie. [przypis redakcyjny]

8. lato (starop.) — wiek, rok życia; w którymkolwiek lecie: w którymkolwiek roku życia, w jakimkolwiek wieku. [przypis redakcyjny]

9. mnie by odbiegła — opuściłaby mnie, zostawiłaby mnie swojemu losowi. [przypis redakcyjny]

10. teskliwszy (starop.) — bardziej bolejący. [przypis redakcyjny]

11. siła* (starop.) — wiele. [przypis redakcyjny]

12. przymnożyć (starop.) — sprawić, by ktoś miał czegoś więcej. [przypis redakcyjny]

13. przynamniej (starop.) — przynajmniej. [przypis redakcyjny]

14. odprawić (...) wiek swój (starop.) — zakończyć swoje życie. [przypis redakcyjny]

15. Persefona — tu: uosobienie śmierci. [przypis redakcyjny]

16. ostatniej — tu: ostatecznej; śmierć jest ostatnim kresem człowieka. [przypis redakcyjny]

17. stawić sie — przyjść dobrowolnie; Persefonie ostatniej sie stawić: stanąć przed Persefoną (śmiercią). [przypis redakcyjny]

18. rówień (starop.; tu forma D. lp: równia) — coś równego. [przypis redakcyjny]

19. w tej tu śmiertelności — na tym świecie podległym śmierci. [przypis redakcyjny]

20. Nijobie — forma wyrazu Niobe przekształconego tak dla rytmu; Nie dziwuję Nijobie: nie dziwię się Niobe; nie mam za złe Niobe. Niobe: w mit. gr. córka Tantala i żona króla tebańskiego Amfiona miała czternaścioro dzieci i wyśmiewała się z Latony, która miała tylko dwoje, Apolla i Artemidę. Latona nakazała swym dzieciom pomścić tę zniewagę i zamordować synów i córki Niobe. Niepocieszona Niobe zapłakała się na śmierć i została zamieniona w kamień, z którego płynęła woda przypominająca jej łzy. [przypis redakcyjny]

21. dziatki (daw.) — dzieci. [przypis redakcyjny]

22. skamięniała (starop.) — skamieniała. [przypis redakcyjny]