Tren IX. (Kupić by cię, mądrości, za drogie pieniądze...)¹

Kupić by cię², mądrości, za drogie pieniądze,

Która (jesli prawdziwie mienią³) wszytki żądze,

Wszytki ludzkie frasunki⁴ umiesz wykorzenić⁵,

A człowieka tylko nie⁶ w anioła odmienić⁷,

Który nie wie, co boleść, frasunku nie czuje,

Złym przygodam⁸ nie podległ, strachom nie hołduje⁹.

Ty wszytki rzeczy ludzkie masz za¹⁰ fraszkę sobie,

Jednaką myśl¹¹ tak w szcześciu, jako i w żałobie¹²

Zawżdy¹³ niesiesz; ty śmierci namniej¹⁴ sie nie boisz,

Bezpieczną¹⁵, nieodmienną, niepożytą¹⁶ stoisz.

Ty bogactwa nie złotem, nie skarby wielkiemi,

Ale dosytem¹⁷ mierzysz¹⁸ i przyrodzonemi¹⁹

Potrzebami; ty okiem swym nieuchronionym²⁰

Nędznika²¹ upatrujesz²² pod dachem złoconym,

A uboższym nie zajźrzysz²³ szcześliwego mienia²⁴,

Kto by jedno²⁵ chciał słuchać twego upomnienia.

Nieszcześliwy ja człowiek, którym lata swoje

Na tym strawił, żebych był ujźrzał progi²⁶ twoje.

Terazem nagle z stopniów ostatnich²⁷ zrzucony

I miedzy insze²⁸, jeden z wiela²⁹, policzony.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. kupić by cię — warto by cię kupić. [przypis redakcyjny]

3. mienić (starop.; tu forma 3 os. lm: mienią) — mówić, nazywać. [przypis redakcyjny]

4. frasunk a. frasunek (starop.; tu lm: frasunki) — zgryzota, smutek, strapienie. [przypis redakcyjny]

5. wykorzenić — wyrwać z korzeniem. [przypis redakcyjny]

6. tylko nie (starop.) — omal, o mało co. [przypis redakcyjny]

7. odmienić — tu: przemienić. [przypis redakcyjny]

8. przygodam (starop. forma C. lm rodz. ż.) — przygodom. [przypis redakcyjny]

9. nie hołdować — nie ulegać, nie poddawać się. [przypis redakcyjny]

10. mieć za (daw.) — uważać za. [przypis redakcyjny]

11. jednaka myśl — niezmienna postawa, nastrój. [przypis redakcyjny]

12. w żałobie — w smutku, w płaczu. [przypis redakcyjny]

13. zawżdy (starop.) — zawsze. [przypis redakcyjny]

14. namniej (starop.) — wcale; wcale nie. [przypis redakcyjny]

15. bezpieczny — tu: wolny od obaw, nie podlegający strachowi. [przypis redakcyjny]

16. niepożyty (starop.) — niezwyciężony, niezwruszony. [przypis redakcyjny]

17. dosyt (starop.; tu forma N. lp: dosytem) — zaspokojenie potrzeb, nasycenie; por. współczesne wyrażenie: najeść się do syta. [przypis redakcyjny]

18. mierzyć czym — oceniać ze względu na co. [przypis redakcyjny]

19. przyrodzony (daw.) — naturalny. [przypis redakcyjny]

20. nieuchroniony (starop.)— taki, przed którym nie można się uchronić, ukryć. [przypis redakcyjny]

21. nędznik (daw.) — biedak, człowiek nieszczęśliwy, nieszczęśnik (odcień znaczeniowy często pogardliwy). [przypis redakcyjny]

22. upatrywać (daw.) — szukać i umieć dojrzeć, oceniać. [przypis redakcyjny]

23. zajźrzeć (starop.; tu 2 os. lp: zajźszysz) — zazdrościć. [przypis redakcyjny]

24. szcześliwe mienie — mienie dostateczne, wystarczające i uczciwie nabyte. [przypis redakcyjny]

25. by jedno (starop.) — byleby, byleby tylko. [przypis redakcyjny]

26. progi (przen.) — siedziba. [przypis redakcyjny]

27. z stopniów ostatnich — z najwyższych stopni, wiodących do siedziby mądrości. [przypis redakcyjny]

28. miedzy insze (starop.) — między innych, pośród innych. [przypis redakcyjny]

29. jeden z wiela (starop.) — jeden z wielu. [przypis redakcyjny]