Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)1
Jako oliwka mała pod wysokim sadem2
Idzie3 z ziemie4 ku górze macierzyńskim szladem5,
Jeszcze ani gałązek, ani listków rodząc,
Sama tylko dopiro6 szczupłym prątkiem7 wschodząc;
Tę, jesli ostre ciernie8 lub rodne9 pokrzywy
Uprzątając, sadownik10 podciął ukwapliwy11,
Mdleje12 zaraz, a zbywszy13 siły przyrodzonej14,
Upada przed nogami matki ulubionej.
Takci sie mej namilszej Orszuli dostało:
Przed oczyma rodziców swoich rostąc15, mało
Od ziemie sie co16 wznióswszy, duchem zaraźliwym17
Srogiej śmierci otchniona18, rodzicom troskliwym19
U nóg martwa upadła. O zła Persefono20,
Mogłażeś tak wielu łzam21 dać upłynąć płono22?
Przypisy:
1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]
2. sad* (starop.) — drzewo owocowe. [przypis redakcyjny]
3. idzie* (starop.) — rośnie. [przypis redakcyjny]
4. z ziemie (forma starop.) — z ziemi. [przypis redakcyjny]
5. macierzyńskim szladem (starop.) — śladem matki, drzewa macierzyńskiego, zwanego tu sadem (w. 1). [przypis redakcyjny]
6. dopiro (starop.) — dopiero. [przypis redakcyjny]
7. szczupły prątek (starop.) — cienki pęd. [przypis redakcyjny]
8. ciernie* (daw.) — cierniste krzewy (np. tarnina, głóg). [przypis redakcyjny]
9. rodny (starop.) — urodzajny, bujny, plenny, rodzący. [przypis redakcyjny]
10. sadownik — ogrodnik zajmujący się owocami (por. czas. „sadzić”). [przypis redakcyjny]
11. ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, śpieszący się, niecierpliwy. [przypis redakcyjny]
12. mdleć (daw.) — tracić siły, słabnąć, więdnąć. [przypis redakcyjny]
13. zbywszy (starop.) — pozbywszy się, utraciwszy. [przypis redakcyjny]
14. przyrodzony (daw.) — naturalny. [przypis redakcyjny]
15. rostąc (starop.; imiesł. od rość: rosnąć)— rosnąc. [przypis redakcyjny]
16. mało (...) co (starop.) — zaledwie, trochę. [przypis redakcyjny]
17. duch zaraźliwy — tchnienie zarazy lub porażająca zła siła, siła diabelska. [przypis redakcyjny]
18. otchniony (daw.) — owiany (zob. wyrazy „tchnąć”, „tchnienie”, „oddech”). [przypis redakcyjny]
19. troskliwy* (starop.) — stroskany, zatroskany. [przypis redakcyjny]
20. Persefona — tu: uosobienie śmierci. [przypis redakcyjny]
21. łzam (starop. forma C. lp. rodz. ż.) — łzom. [przypis redakcyjny]
22. płono (starop.) — daremnie, na próżno (dziś mówi się: „płonne nadzieje”). [przypis redakcyjny]