List Hanusi

(Dialektem podhalańskim)

Kochany Jerzy mój! Pisę tu ztela¹.

Ten list do tobie, a pisęcy² płacę.

Świat mi calućki³ nic nie uwesela,

Kie⁴ w lesie pasę, wnet krowy potracę,

Bo syćko⁵ myślę, kielo⁶ nas ozdziela⁷

Kraju i cy cię tyz jesce zobacę?

Kiebyś⁸ ty wiedział, jakoś mię zasmucił,

Mój złociusieńki, tobyś się haw⁹ wrócił.

Głowa mię boli, serdecka nie cuję,

Łzy ino syćko z ocu mi się lejom,

Nik tego niewi, za kim ja banuję¹⁰,

Ale się ludzie nascy¹¹ se mnie śmiejom.

Zal mię za tobom wciągle w serce kłuje

I niewiem, ka¹² się me ocy podziejom

Od tych łez. Widzi się, co mnie powiezom

Wnetki hań w trumnie, ka ojcowie lezom.

I juzbyk¹³ chyba ja sama wolała

Lezeć hań, niźli tak płakać daremno,

A kie spać legnę, to poduska cała

Mokra, kie wspomnę, jakeś ty spał ze mną.

Chwilo jedyna, kaześ¹⁴ się podziała,

Kieś ty przychodził ku mnie w nockę ciemną

I kieś mię objon tak serdecnie w rence,

Jakbyś przy miejskiej lezał ka panience.

Ja znam¹⁵, ze biedna ja prosta dziewcyna

Góralska, o mój ty najsłodsy, złoty,

To nie dla tobie, dla pańskiego syna,

Ale juz ledwie wytrwam od tęsknoty.

Dusa cię ino¹⁶ syćko przypomina,

Nijakiej nimam do jadła ochoty,

Ani do tańca. Chłopcyska się śmiejom,

A moje siwe ocy wciąz łzy lejom.

Kie na odwiecerz¹⁷ przed chałupom stanę,

Pojźrę, jak słonko za wirchy¹⁸ się kryje,

Wspomnę, jak my się pod tę samą ścianę

Kryli: to zal mię mało nie zabije,

A serce moje jakoby pijane

Tłuce się w piersiach. Tęca wodę pije

Z rzeki, ale tych łez wypić nie musi¹⁹,

Co ocy twojej wypłacom Hanusi.

Jasiek tu chciał mnie brać, a mama z tatą

Straśnie go radzi²⁰ widzom, ale ja nie.

Powiedziałak mu, ze się przódziej²¹ lato

Zimom, a zima przódziej latem stanie,

Niźli ja bedem jego. Więc się na to

Ozgniwał²² i rzekł, co on mię dostanie,

Chybaby w niebie miesioncek²³ zaginon,

Abo Dunajec w górę się przewinon²⁴.

Miałeś tu do nas przyjechać na Gody²⁵,

Takek²⁶ cię ino syćko wyglondała,

A tak mi było, jak rybce do wody,

Jazek²⁷ się sama do się głośno śmiała.

Ale juz wsendy²⁸ potajały lody

I śnig juz w turniak²⁹ wyginon bez mała,

A tobie nimas³⁰ jednako nikany³¹,

Mój złociusieńki i umiłowany.

Aniś nie pisał do mnie dawno. Moze

Jaka cię chorość nasła, mój jedyny,

Abo co inse, od cego chroń Boze,

Nie zabacujze³² tak swojej dziéwcyny.

U nas som zdrowi w chałupie, niemoze³³

Ino³⁴ Jagnieska Bartkowej Maryny.

Niech cię Bóg strzeze i Najświętsa Panna

Ludźmirska³⁵. Twoja tu ostaję — Anna».

Przypisy:

1. ztela — stąd. [przypis autorski]

2. pisęcy (gw.) — pisząc. [przypis edytorski]

3. calućki (gw.) — cały. [przypis edytorski]

4. kie — kiedy, gdy. [przypis edytorski]

5. syćko (gw.) — wszystko, tu: ciągle. [przypis edytorski]

6. kielo (gw.) — ile. [przypis edytorski]

7. ozdziela (gw.) — rozdziela. [przypis edytorski]

8. kiebyś (gw.) — gdybyś. [przypis edytorski]

9. haw (gw.) — tu. [przypis edytorski]

10. banuję (gw.) — żałować, tęsknić. [przypis edytorski]

11. nascy (gw.) — nasi. [przypis edytorski]

12. ka (gw.) — gdzie. [przypis edytorski]

13. juzbyk (gw.) — już bym. [przypis edytorski]

14. kaześ (gw.) — gdzieżeś. [przypis edytorski]

15. znać — tu: wiedzieć. [przypis edytorski]

16. ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski]

17. na odwieczerz (gw.) — o zmroku. [przypis autorski]

18. wirch (gw.) — wierch, szczyt. [przypis edytorski]

19. nie musi (gw.) — nie potrafi. [przypis autorski]

20. radzi (daw.) — chętnie. [przypis edytorski]

21. przódziej (gw.) — prędzej, wcześniej. [przypis edytorski]

22. ozgniwał (gw.) — rozgniewał. [przypis edytorski]

23. miesioncek (gw.) — księżyc. [przypis edytorski]

24. przewinonć się (gw.) — obrócić się. [przypis edytorski]

25. Gody — Boże Narodzenie. [przypis autorski]

26. takek (gw.) — tak żem. [przypis edytorski]

27. jazek (gw.) — ja żem. [przypis edytorski]

28. wsendy (gw.) — wszędzie. [przypis edytorski]

29. turnia — stroma skała a. szczyt. [przypis edytorski]

30. tobie nimas (gw.) — ciebie nie ma. [przypis edytorski]

31. nikany (gw.) — nigdzie. [przypis autorski]

32. zabaczyć (daw.) — zapomnieć. [przypis edytorski]

33. niemoze (gw.) — choruje, od ”niemoc” - choroba. [przypis edytorski]

34. ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski]

35. Najświętsa Panna Ludźmirska — Kazimierz Przerwa-Tetmajer urodził się właśnie w Ludźmierzu. [przypis edytorski]