Próżno w swej duszy...

Próżno w swej duszy przepastne otchłanie

Rzucasz źrenicę, jak ołów¹: nie spadnie

Głębiej, niż może, i zawsze coś na dnie

Niedojrzanego dla niej pozostanie.

Choćby poznała nawet rusztowanie,

Na którym cegła twych myśli się kładnie²,

By wznieść gmach czynów życia; choć odgadnie

Nawet fundament, na którym gmach stanie:

To w tajemnicy pozostanie wiecznej

Szczyt wieży gmachu i kamień węgielny³,

Bo, aby zbadać duszy swej głębinę,

Musiałbyś poznać skutek ostateczny,

I znać najpierwszą wszechistnień przyczynę,

A tych nie dojrzy nigdy wzrok śmiertelny.

Przypisy:

1. ołów — ołowianymi ciężarkami obciążano sondy, używane na statkach do sprawdzania głębokości. [przypis edytorski]

2. kładnie — dziś popr.: kładzie. [przypis edytorski]

3. kamień węgielny — w tradycyjnej architekturze drewnianej: kamień, na którym opiera się węgieł (bądź: węgło), czyli narożnik ściany; przen.: pierwszy kamień, uroczyście kładziony podczas budowy. [przypis edytorski]