Pieśń IV

O cnocie szlacheckiej

Zacni sie ludzie rodzą także z zacnych;

Znać w koniach sztuki ojczyste; lękliwych

Mężna orlica gołębi nie rodzi,

Ani mdły zając z dużych lwów pochodzi.

Wszakże rozmnaża cnoty przyrodzone

Ćwiczenie: czynią serce utwierdzone¹

Piękne nauki; tych kiedy nie staje,

Ślachetne plemię szpecą złe zwyczaje.

Śmiał się waleczny Rzym z syna onego

Ojca, dzielnością przełomion którego

Straszny Hannibal: i fortunną zbroję

Musiał opuścić i ojczyznę swoję.

Ale nie przestał na tym miedzy bogi

Chwalon Alcides², że go gromem srogi

Ociec³ urodził, bo wolał dzielnością

Swą słynąć, niżli rodzaju zacnością.

Cóżkolwiek jeno straszliwego żyło

Na świecie, wszytko jego ustąpiło

Niezmożnej sile; przeto słynie wszędzie

I wiecznie słynąć za swe cnoty będzie.

Droga ku sławie — w sławnym urodzenie

Domu, nie sama sława. Przeto w cenie

Kto chce być, porzuć nikczemne zabawy;

Nie na herb przodków patrz, ale na sprawy,

Da pospolite prawo nieskończone

Imię swym stróżom, dadzą obronione

Granice zbroją koronne poczciwą

Od zdradnych sąsiad⁴ sławę wiecznie żywą.

Przypisy:

1. utwierdzone — stałe, niezmienne. [przypis redakcyjny]

2. Alcides — imię nadawane Herkulesowi, od imienia bogini Alcei. [przypis redakcyjny]

3. ociec — starop. postać wyrazu ojciec: ociec, oćca itd. [przypis redakcyjny]

4. sąsiad — sąsiadów. [przypis edytorski]