[Leci liście¹ z drzewa...]

O luba Polsko! krwią zbroczona niwo!

Los zajrzał² twoim wawrzynom³,

Ale im więcej jesteś nieszczęśliwą,

Temeś⁴ droższą twoim synom...

J. U. Niemcewicz

Leci liście z drzewa,

Co wyrosło wolne;

Znad mogiły śpiewa

Jakieś ptaszę polne:

Nie było — nie było,

Polsko, dobra tobie!

Wszystko się prześniło,

A twe dzieci w grobie.

Popalone sioła,

Rozwalone miasta,

A w polu dokoła

Zawodzi niewiasta.

Wszyscy poszli z domu⁵

Wzięli z sobą kosy;

Robić nie ma komu,

W polu giną kłosy.

Kiedy pod Warszawą

Dziatwa⁶ się zbierała,

Zdało się, że z sławą

Wyjdzie Polska cała.

Bili zimę całą,

Bili się przez lato;

Lecz w jesieni za to

I dziatwy nie stało.

Skończyły się boje,

Ale pusta praca;

Bo w zagony swoje

Nikt z braci nie wraca.

Jednych ziemia gniecie,

A inni w niewoli,

A inni po świecie

Bez chaty i roli.

Ni pomocy z nieba,

Ani z ludzkiej ręki,

Pusto leży gleba,

Darmo kwitną wdzięki.

O Polska kraino!

Gdyby ci rodacy,

Co za ciebie giną,

Wzięli się do pracy

I po garstce ziemi

Z ojczyzny zabrali,

Już by dłońmi swemi⁷

Polskę usypali.

Lecz wybić się siłą,

To dla nas już dziwy;

Bo zdrajców przybyło,

A lud zbyt poczciwy.

Przypisy:

1. liście (tu daw.) — listowie. [przypis edytorski]

2. zajrzał (daw.) — tu: zazdrościł. [przypis edytorski]

3. Los zajrzał twoim wawrzynom — los zazdrościł ci twojej chwały. [przypis edytorski]

4. temeś droższą (daw.) — tym droższa jesteś. [przypis edytorski]

5. Wszyscy poszli z domu (...) — zwrotki IV–VIII są prawdopodobnie aluzją do przebiegu i klęski powstania listopadowego. [przypis edytorski]

6. dziatwa — dzieci, dzieciarnia; tu: nasi chłopcy, tj. powstańcy. [przypis edytorski]

7. swemi — dziś popr. forma N. lm: swymi a. swoimi. [przypis edytorski]