Rocznica powstania¹

Bracia! Rocznica — więc po zwyczaju,

Niech każdy toastem spłaci!

Ten pierwszy puchar święcim dla kraju!

Drugi dla ległych współbraci!

A teraz zdrowie moskiewskich branek!

A wiecie zdrowie to czyje?

Zdrowie sióstr naszych, matek, kochanek...

Zapewne każdy wypije!

A teraz basta! Basta panowie!

Niech każdy w miejscu usiędzie;

Dajcie gitarę! — Wino już w głowie,

A więc i piosnka wnet będzie.

O, nie zginęła jeszcze Ojczyzna,

Póki niewiasty tam czują!

Bo z ich to serca płynie trucizna,

Którą wrogowie się trują.

Jeszcze wykarmią one w zaciszy

Grono olbrzymiej młodzieży,

Od nich pacholę o nas usłyszy

I jak my w wolność uwierzy.

Wstanie mąż wielki z tych polskich kości,

Wielki jak sny za młodu!

Z poczuciem krzywdy całej ludzkości,

A z mieczem swego narodu.

A jako niegdyś potopem świata

Ludzkość zalały łzy Boże,

Tak i on mieczem świętego kata

Na ziemię puści krwi morze.

A nad tym morzem, nad tą posoką;

Korab² nasz polski wypłynie

I białe ptaszę wzleci wysoko

I poda różdżkę³ drużynie.

Otworem staną lochy podziemne,

Gdzie w więzach butwiały kości,

I będą nasze więzienia ciemne

Miejscem odpustu ludzkości.

Pielgrzymką do nich pójdą narody,

Ogniwa kajdan rozbiorą

I jak relikwie, na cześć swobody,

Całować będą z pokorą.

Kloc ów skrwawiony, na którym głowy

Świętych padały z rąk kata,

Będzie ogniskiem świątyni nowej,

Ołtarzem nowego świata!

Z tej ziemi znikną po wszystkie wieki,

Ludzkości ofiary krwawe;

Bo zbrodnie spłyną krwawymi rzeki

I rody carów niesławe⁴.

Przypisy:

1. Rocznica powstania — pełny tytuł utworu pochodzącego ze zbioru Pieśni Janusza brzmi: Pierwsza rocznica 29 Listopada obchodzona w Rzeszy niemieckiej; tekst powstał w 1832 r. w Brodnicy (na terenie Prus Wschodnich), gdzie po upadku powstania listopadowego Wincenty Pol był internowany w budynkach klasztoru franciszkanów wraz z blisko dwudziestotysięczną armią. [przypis edytorski]

2. korab (daw.) — okręt. [przypis edytorski]

3. białe ptaszę (...) poda różdżkę — wiadomość o tym, że opadają już wody potopu otrzymali ocaleni na arce Noego dzięki gołębicy (stąd będącej symbolem pokoju), która przyniosła gałązkę oliwną z lądu. [przypis edytorski]

4. niesławe — dziś popr.: niesławne. [przypis edytorski]