Do polskiej dzieweczki

Dzieweczko polska! Ukochaj szczerze

Prababek twoich święte pacierze;

Czcij pamięć ojców, — bo ojce¹ twoi,

Dzielni rycerze w skrzydlatej zbroi,

To męczennicy ojczystej sprawy

Lub bohaterzy z szańców Warszawy.

A potem kmiece² ukochaj chaty,

Boś córą ludu, dziewczę liliowe;

Bo pod ich niską strzechą przed laty

Król, ojciec chłopków³, pochylał głowę.

Kochaj wrzeciono⁴, bo przy wrzecionie

Siedziała nieraz pani w koronie

I lnu pasemka składała w motki⁵,

By nimi okryć biedne sierotki.

A nade wszystko miłością czystą

Kochaj, ach! kochaj, ziemię ojczystą

I gdy nadejdzie godzina czarna,

Dla niej jak gołąb stań się ofiarna.

Dziś jeszcze małe dziewczątko z ciebie,

Co tylko lalki swoje kolebie;

Lecz gdy na wielkich łask swych zadatki ⁶

Bóg da ci nosić nazwisko matki⁷:

Wtedy miast cacek⁸, niech twój maleńki

Ojcowską szablę weźmie do ręki,

Rycerską zbroję włóż mu pod głowę,

Do snu mu pieśni śpiewaj bojowe,

Niech już w kołysce marzy zuchwale

O dawnej sławie, o przyszłej chwale!

Przypisy:

1. ojce — M. lm. od wyrazu: ojciec; dziś: ojcowie. [przypis edytorski]

2. kmiecy — chłopski; przym. od wyrazu: kmieć. [przypis edytorski]

3. Król, ojciec chłopków — Piast Kołodziej. [przypis edytorski]

4. wrzeciono — narzędzie służące do skręcania włókien z lnu lub wełny, czyli przędzenia; rodzaj sporej, drewnianej igły. Wrzeciono wraz z kądzielą (pękiem włókien umocowanym na specjalnym drążku) stanowi symbol tradycyjnych, domowych prac kobiecych. [przypis edytorski]

5. motek — kłębek włóczki. [przypis edytorski]

6. na wielkich łask swych zadatki — jako zadatek wielkich łask. [przypis edytorski]

7. nosić nazwisko matki — tu: nazywać siebie matką, być matką. [przypis edytorski]

8. cacko — zabawka, ozdoba; kunsztownie wykonany przedmiot. [przypis edytorski]