Bardzo przepraszam

Muszę i musisz

pragnąć i wierzyć —

Tertium non datur¹.

Cierpieć i — przeżyć

kłami... pazurem!

na wszystko przystać,

zamieniać skórę

jak transformista.

Przebić się, przepchać

największy zator,

żyć bez oddechu

... presti [di] gitator²...

O co tu chodzi?

więc dobrze, wiedz to,

tu chodzi o NAS

żywe świadectwo...

Jak w białe kruki

niech patrzą na nas,

niech o nas mówią

noce do rana,

— że jest ważniejszy

Einstein³ i Tuwim⁴!!!

— dajcie mi spokój!!

o kim tu mówić?

Czym świat wzbogacą,

gdy zrobią krocie,

pisząc i mówiąc

o swej tęsknocie,

o swym współczuciu,

O NASZEJ ofierze.

Dajcie mi spokój!!!

Ja im nie wierzę!!!

Czym uszczęśliwi

tom Feuchtwangera⁵,

gdy z dokumentów

prawdę wyszpera,

gdy tajemnice wysupła pierwszy

z ogłoszeń GMINY⁶

I moich wierszy!!!

Tuwim w Janeiro

opływa w łaski,

płacząc nad dolą

braci warszawskich.

Chaplin⁷ zbuduje

mur w Hollywoodzie,

w getto⁸ z tektury

najęci ludzie,

dolaroroby

w obfitym cielsku

„dy bone⁹” będą wyć po angielsku,

a Chaplin będzie

miliony zbierać

w roli Pinkerta¹⁰

al[bo] Gepnera¹¹.

Huberman¹² zagra,

Wells¹³ coś dopowie,

Mann¹⁴ w 4 tomach

wyda swą powieść,

będą płakali wzruszeni bardzo,

będą krzyczeli,

jak bardzo gardzą,

jak ich poruszył nasz los do dna,

bardzo przepraszam,

a ja?

zrobią fortunki,

plus szum i sława,

za to, co było

w mieście Warszawa,

będą obchodzić,

będą mnie święcić,

a ja co na to

błogiej pamięci?

Bujda, panowie,

lipa, panowie,

ja to przeżyję —

JA to opowiem —

ja sam wykrzyczę

stoma głosami

rymem i rytmem,

stoma wierszami,

niech nie współczują

w naszym imieniu,

wcale nie chcemy

spoczywać w cieniu.

My przeżyjemy —

my mocne plemię —

gdzieś się schowamy,

bodaj pod ziemię — — —

czytaj gazety

i plotek słuchaj,

to nic nie szkodzi,

dodają ducha.

I zęby ściśnij,

zaciśnij pięście,

uparty człowiek,

uparte szczęście.

Nie tylko Disney¹⁵ ma w głowie olej,

my także, Żydzi,

już na nas kolej,

chcemy grejpfrutów,

chcemy stadionów,

pięknych podróży,

miękkich wagonów,

są mocni Żydzi tam w USA —

bardzo przepraszam,

a ja???

Ostatnia stawka też ma znaczenie,

stawić na wszystko w takiej grze,

nie ma przegranej — kto gra, wygrywa.

Panie, panowie — faites vos jeux¹⁶ —

i nie mów o szczęściu Wellsa i Lopka¹⁷.

Przypisy:

1. Tertium non datur (łac.) — trzeciej możliwości nie ma. [przypis edytorski]

2. prestidigitator — iluzjonista. [przypis edytorski]

3. Einstein, Albert (1879–1955) — urodzony w Niemczech fizyk-teoretyk pochodzenia żydowskiego, autor teorii względności (szczególna teoria względności, wraz ze słynnym równaniem E=mc², ustalającym równoważność między masą a energią powstała w 1905 roku, ogólna teoria względności, stanowiąca teorię grawitacji, opublikowana została w 1916 roku). [przypis edytorski]

4. Tuwim, Julian (1894–1953) — polski poeta, pisarz, satyryk, tłumacz poezji ros., fr. i niem. W dwudziestoleciu międzywojennym był jedną z najpopularniejszych postaci świata literackiego; współzałożyciel kabaretu Pikador i grupy poetyckiej Skamander, blisko związany z „Wiadomościami Literackimi”. W latach 1939–1936 na emigracji, m. in. w Rio de Janeiro. [przypis edytorski]

5. Feuchtwanger, Lion — właśc. Jakub Arje (1884–1958), autor m.in. powieści Żyd Süß (1925), na podstawie której Veit Harlan nakręcił propagandowy, a niezgodny z jej wymową film, oraz Wojny żydowskiej (1932), której jednym z bohaterów jest Józef Flawiusz. [przypis edytorski]

6. Gmina — potoczne określenie Rady Żydowskiej, reprezentującej mieszkańców getta przed władzami okupacyjnymi. [przypis edytorski]

7. Chaplin, Charlie — właśc. Charles Spencer Chaplin, (1889–1977), aktor komiczny i reżyser, gwiazda kina niemego. Urodzony w Londynie, karierę zrobił w USA. Stworzył postać trampa Charliego, biedaka o złotym sercu, wyposażonego w melonik, muszkę i laseczkę. W filmie Dyktator (1940) parodiował Adolfa Hitlera. [przypis edytorski]

8. getto — dziś wyraz ten jest odmienny: w getcie. [przypis edytorski]

9. Oj di bone (jidysz) — fragment piosenki Leopolda Rubinsteina, kompozytora, muzyka i śpiewaka z warszawskiego getta. Poniżej fragment tej piosenki: Oj, di bone! Ich will niszt upgejbn di bone, Ich will noch a bisele lebn” (Oj, kartka żywnościowa! Ja nie chcę oddać tej kartki, ja chcę jeszcze żyć). [przypis edytorski]

10. Pinkert — nazwisko rodziny prowadzącej żydowskie przedsiębiorstwo pogrzebowe, funkcjonujące również w getcie warszawskim. [przypis edytorski]

11. Gepner, Abram (1872–1943) — przed wojną kupiec i radny, w jej trakcie m.in. przewodniczący Zakładu Zaopatrzenia przy Radzie Żydowskiej w getcie warszawskim. [przypis edytorski]

12. Huberman, Bronisław (188–1947) — skrzypek-wirtuoz i pedagog muzyczny pochodzenia żydowskiego. [przypis edytorski]

13. Wells, Herbert George (1866–1946) — pisarz, klasyk fantastyki naukowej, autor m. in. Wojny światów, Wehikułu czasu i Wyspy doktora Moreau. [przypis edytorski]

14. Mann, Tomasz (1875–1955) — niemiecki prozaik, laureat Nagrody Nobla w roku 1929, autor m. in powieści Czarodziejska góra (1924) i Doktor Faustus (1947). [przypis edytorski]

15. Disney, Walt (1901–1966) — amerykański animator, reżyser i producent filmowy, założyciel istniejącego do dziś studia filmowego. [przypis edytorski]

16. faites vos jeux (fr.) — stawiajcie zakłady; okrzyk krupiera w kasynie przy rozpoczęciu partii ruletki. [przypis edytorski]

17. Lopek — pseudonim Kazimierz Krukowskiego (1901–1984), aktora kabaretowego, rewiowego i filmowego pochodzenia żydowskiego; podczas II wojny światowej przedostał się najpierw do ZSRR, a potem, wraz z armią Andersa, do Europy zachodniej. [przypis edytorski]